Пред точно 20 години, на 11 ноември 2006 година, „Sony“ започна со продажба на „PlayStation 3“ во Јапонија.

Брендот „PlayStation“ не започна со „PS3“, туку со првиот „PlayStation“, кој во Јапонија излезе на 3 декември 1994 година. Империјата веќе ја изгради „PS2“: „Sony“ во 2024 година потврди дека е продаден во повеќе од 160 милиони примероци, што го прави најпродаваната конзола на сите времиња. Затоа од наследникот се очекуваше многу, а „Sony“ во него го вгради и својот нов технолошки адут.

Цената беше главната забелешка, но не и единствената

Датумите на излегување и цените ги објави Каз Хираи на саемот „E3“ во мај 2006 година: Јапонија на 11 ноември, САД на 17 ноември, два модела, со диск од 20 гигабајти за 499 долари и со диск од 60 гигабајти за 599 долари. Во Јапонија основниот модел чинеше 59.800 јени. Европа требаше да ја добие конзолата истиот ден како и Америка, но „Sony“ во септември 2006 година ја одложи европската премиера за март 2007 година поради недостиг од сини ласерски диоди потребни за уредот „Blu-ray“. Кога „PS3“ на 23 март 2007 година пристигна во Европа и Австралија, се продаваше само помоќниот модел, по цена од 599 евра.

Срцето на конзолата беше процесорот „Cell“, кој „Sony“ го разви заедно со „IBM“ и „Toshiba“, а чија необична архитектура многу развојни тимови ја сметаа за тешка за програмирање. Покрај тоа, почетната понуда на игри беше скромна, а „Xbox 360“ на „Microsoft“ имаше една година предност.

„Toshiba“ на двете страни

„Toshiba“, партнерот на „Sony“ во развојот на „Cell“, истовремено го предводеше и спротивставениот табор. „Blu-ray“ и „HD DVD“ се појавија во 2006 година како наследници на „DVD“ за филмови со висока резолуција, а се повторуваше сценариото од осумдесеттите, кога „Sony“ со „Betamax“ изгуби од „VHS“. Овојпат „Sony“ имаше адут што тогаш го немаше: секој продаден „PS3“ беше и плеер за „Blu-ray“, па во домовите го внесуваа луѓе што купуваа игра, а не филм.

Пазарот долго беше поделен. „Paramount“ и „Universal“ издаваа филмови само на „HD DVD“, евтините плеери на „Toshiba“ добро се продаваа во празничната сезона во 2007 година, а „Toshiba“ тврдеше дека плеерите и компјутерите со „HD DVD“ таа година во САД го надминале „Blu-ray“. Но во таа пресметка не влегуваа конзолите за видеоигри.

Одлука за шест недели

Пресвртот дојде на 4 јануари 2008 година, кога „Warner Bros.“, студиото со најголем удел во американската продажба на „DVD“, објави дека филмовите со висока резолуција ќе ги издава исклучиво на „Blu-ray“. Групата „HD DVD“ истиот ден ја откажа прес-конференцијата на саемот „CES“. Шест недели подоцна, на 19 февруари 2008 година, „Toshiba“ објави дека престанува да развива, произведува и продава уреди „HD DVD“. Дотогаш во светот беа продадени околу 10,5 милиони конзоли „PS3“, што тогашните извештаи го наведуваа како една од пресудните причини за победата на „Blu-ray“.

Бавен почеток, долг живот

Самата конзола долго закрепнуваше од лошиот почеток. „Sony“ со текот на времето ги намали цените, а во 2009 и 2012 година ги претстави потенките и поевтини модели „Slim“ и „Super Slim“. До 31 март 2017 година беа испорачани 87,4 милиони примероци од „PS3“, што е последната официјална бројка и нешто повеќе од процените за „Xbox 360“. Кон крајот на мај 2017 година, „Sony“ на своите јапонски страници ги означи испораките на последниот модел на „PS3“ како завршени и така го исполни ветувањето за десетгодишен животен век на конзолата.

„Blu-ray“ победи, но...

Додека се водеше војната на форматите, интернет-преносот на видео веќе почнуваше да ги менува навиките на гледачите. Дискот сепак остана формат на конзолите за видеоигри и во следната генерација, во „PlayStation 4“ и „Xbox One“. Најважната лекција од „PS3“ го надживеа и самиот формат: конзолата не е само уред за игри, туку платформа преку која производителот може да внесе во домовите технологија што купувачите не ја барале.

Наследството на „PS3“ не е само дискот. Со конзолата во ноември 2006 година беше пуштен во употреба „PlayStation Network“, а во 2010 година и претплатата „PlayStation Plus“, две услуги врз кои работењето на „Sony“ денес се потпира исто толку колку и врз хардверот. На „PS3“ се развија и сопствените студија на „Sony“, почнувајќи од „Naughty Dog“ со серијалите „Uncharted“ и „The Last of Us“. Првиот „PlayStation“ го изгради брендот, а „PS2“ империјата, но денешниот „PlayStation“, со мрежа, претплата и ексклузивни игри, настана токму на „PS3“.