Но, 63-годишниот милијардер, близок до американскиот претседател Доналд Трамп, сега се најде во центарот на скандал. Тој призна дека ја изневерил сопругата, а жената со која американските медиуми го поврзуваат наводно работела за кинеските разузнавачки служби. „Nvidia“ започна истрага, а се појави и прашањето дали трговските тајни на компанијата и националната безбедност на САД се во опасност.

Ова е човек чии чипови станаа речиси неопходни во развојот на вештачката интелигенција, технологија која е предмет на битка меѓу Вашингтон и Пекинг во последните години.

Хуанг изградил близок однос со Трамп, кој смета дека доминацијата во вештачката интелигенција е еден од клучните стратешки интереси на САД. Затоа, како што пишува „BBC“, аферата на првиот човек на „Nvidia“ не е само прашање на неговиот углед, туку и можна закана за безбедноста.

Од Тајван до врвот на технолошката индустрија

Џенсен Хуанг е роден во 1963 година во Тајван, а на деветгодишна возраст се преселил со семејството во Соединетите Американски Држави. Дипломирал електротехника на Државниот универзитет во Орегон, а потоа магистрирал на Стенфорд. Тој ја започнал својата кариера во американската компанија „AMD“, по што ја основал „Nvidia“ во 1993 година, заедно со Крис Малаховски и Кертис Прием.

Компанијата првично развиваше графички процесори за компјутерски игри. Но, Хуанг беше еден од првите што сфати дека овие процесори можат да станат основа на сосема нова индустрија. Кога истражувачите почнаа да користат графички процесори за обука на невронски мрежи на почетокот на минатата деценија, Хуанг одлучил да насочи големи средства во развој на технологија за вештачка интелигенција.

„Џенсен Хуанг е технолошки визионер како Стив Џобс“, изјавил за „BBC“ Стивен Вит, автор на неговата биографија „The Thinking Machine“. Вит верува дека Хуанг одиграл клучна улога во развојот на компјутерската инфраструктура на која се базираат денешните системи за вештачка интелигенција.

Во времето кога „Nvidia“ почнала да инвестира во таква технологија, пазарот едвај постоеше. Денес, нејзините процесори се користат во огромни центри за податоци каде што се обучуваат и работат најнапредните модели на вештачка интелигенција. Првите модерни невронски мрежи беа обучени само на неколку графички картички, додека денес стотици илјади процесори се користат за слични, но многу потешки задачи.

Облогот на Хуанг се исплати. „Nvidia“ стана еден од најважните добавувачи на компании како „OpenAI“ и „Meta“, а нејзината пазарна вредност достигна околу 4,5 трилиони долари.

„Taylor Swift Technologies“ и сојузникот на Трамп

Со растот на „Nvidia“, Хуанг стануваше сè попрепознатлив надвор од технолошката индустрија. Поради неговата популарност и начинот на кој привлекува толпи на лансирањата на нови производи, тој беше наречен „Taylor Swift Technologies“, додека во неговиот роден Тајван го доби прекарот „Тато Хуанг“. Неговата препознатлива црна кожна јакна стана речиси исто толку позната како и производите што ги претставува.

Поради важноста на процесорите на „Nvidia“ за развојот на вештачката интелигенција, тој стана и еден од клучните соговорници на американските власти во дискусиите за технолошката конкуренција со Кина. Тој изгради близок однос со Трамп и учествуваше на состаноци во Белата куќа со други лидери на американската технолошка индустрија.

Трамп постојано нагласуваше дека победата во трката за вештачка интелигенција е клучна за иднината на САД, уште повеќе затоа што Вашингтон се плаши дека пристапот на Кина до најнапредните процесори би можел да го забрза развојот на воените и системите за надзор.

Затоа американските власти го ограничуваат извозот на најнапредните чипови во Кина од 2022 година. Таквата политика влијаеше и на „Nvidia“. Хуанг претходно изјави дека уделот на неговата компанија на кинескиот пазар паднал од приближно 95 проценти на речиси нула. Во последниве години, тој често патувал помеѓу Вашингтон и Пекинг, обидувајќи се да најде начин „Nvidia“ да го врати пристапот до кинескиот пазар без да ги прекрши ограничувањата за извоз на САД.

И покрај блиските односи со Трамп, тој не успеа да обезбеди одобрение за продажба на сите процесори што „Nvidia“ би сакала да им ги понуди на кинеските клиенти.

Приватна афера која стана безбедносно прашање

Хуанг сега се соочи со проблем различен од оние со кои се соочил за време на неговата деловна кариера.

„NYT“ објави дека американските разузнавачки агенции ја следеле кинеската бизнисменка Алис Хуанг, позната и како Хуанг Ле, за која се сомневале дека работи за кинеските разузнавачки служби.

Алис Хуанг (чие кинеско име е Хуанг Ле) била директорка на сингапурската компанија „Megaspeed“, која се занимава со центри за податоци и купува процесори на „Nvidia“. Компанијата претходно била под истрага поради сомнение дека им помагала на кинеските компании да ги заобиколат ограничувањата на САД за извоз на напредни чипови.

Според „NYT“, американските разузнавачки служби за време на надзорот откриле дека Алис Хуанг развила блиска врска со извршниот директор на „Nvidia“. Разузнавачките извештаи наводно ја споменуваат и нивната романтична врска. Кина ги отфрла обвинувањата за шпионажа.

Хуанг вчера јавно призна дека бил неверен на својата сопруга Лори, со која е во брак од 1985 година, и ѝ се извини и неа и на нивните деца.

„Бев неверен на сопругата. Моите постапки ја повредија неа и нашите деца. Нема оправдување за она што го направив. Длабоко ми е жал“, напишал тој во изјава до вработените.

Управниот одбор на „Nvidia“ започна независна истрага поради сомневањата дека Хуанг бил цел на странска разузнавачка операција. Компанијата нагласува дека во овој момент нема причина да се верува дека нејзините трговски тајни или националната безбедност на САД биле во опасност. Хуанг вети дека целосно ќе соработува со истрагата.

Семејството и компанијата се испреплетени со децении

За Хуанг, скандалот е чувствителен и поради неговиот семеен живот, кој е во јавноста со години. Тој ја запознал својата сопруга Лори за време на студиите по електротехника, кога работеле заедно во лабораторија. Се венчале во 1985 година, осум години пред да се основа „Nvidia“. Тие имаат две деца, Медисон и Спенсер, кои исто така работат за компанијата.

Хуанг постојано зборувал за важноста на семејството за него, па дури на сопругата и ќерката им ја припишувал заслугата за неговиот избор на црни кожни јакни, кои станале негов заштитен знак. Во 2007 година, двојката ја основа и Фондацијата Џен-Хсун и Лори Хуанг, која, благодарение на порастот на акциите на „Nvidia“, се проценува дека вреди повеќе од 9 милијарди долари. Фондацијата исто така донираше десетици милиони долари за образовни и истражувачки програми на универзитетите во Орегон Стејт и Стенфорд.

Стивен Вит, кој разговараше со Хуанг за време на пишувањето на неговата биографија, вели дека извршниот директор на „Nvidia“ придавал големо значење на својот имиџ како семеен човек.

„Во разговорите со мене, но и во други прилики, Џенсен се трудел многу да се претстави како семеен човек. Тоа му е многу важно“, изјавил Вит за „BBC“. Тој додал дека Хуанг често зборува за својата сопруга со голема почит и дека е многу близок со своите деца.

Дали Хуанг ќе остане на чело на „Nvidia“?

И покрај сериозноста на обвинувањата што се под истрага, досега нема индикации дека „Nvidia“ има намера да го отстрани својот долгогодишен извршен директор. Одборот на директори изјави дека има доверба во Хуанг и неговиот менаџерски тим.

Извори на „BBC“ веруваат дека неговото заминување е малку веројатно, меѓу другото, бидејќи тој е лично поврзан со голем дел од успехот на „Nvidia“ и бидејќи компанијата нема јасен наследник.

Трамп, исто така, му ја даде својата поддршка:

„Знам дека е добар човек, но никогаш не знаете што ќе се случи“, изјавил американскиот претседател, додавајќи дека Хуанг завршил исклучителна работа за САД.

За „Nvidia“, сега е клучно да се утврди дали нејзиниот врвен човек бил цел на кинеска разузнавачка операција и дали чувствителни информации биле компромитирани во процесот.