Пред 132 години, на 22 јули 1894 година, се одржала првата организирана автомобилска трка во историјата – Париз – Руан (Paris – Rouen). Натпреварувањето, организирано од францускиот весник „Le Petit Journal“, не било замислено како трка во денешна смисла на зборот, туку како демонстрација на иднината на сообраќајот и можност да се покаже дека автомобилите можат да бидат сигурни, безбедни и практични.

Трката што ја промени историјата

Официјалното име на настанот било „Concours du Petit Journal des Voitures sans Chevaux“ („Натпревар на возила без коњи“), а го осмислил новинарот и уредник Пјер Жифар (Pierre Giffard), еден од најголемите промотори на новите технологии во тоа време.

За разлика од денешните автомобилски трки, целта не била да победи најбрзиот возач. Организаторите сакале да го пронајдат возилото што е најбезбедно, најлесно за управување и најекономично за користење.

Наградниот фонд изнесувал дури 10.000 златни франци, што во тоа време претставувало исклучително голема сума.

Од 102 пријавени – само 21 автомобил на стартот

Интересот бил огромен. Се пријавиле дури 102 учесници, но претходно морале да поминат квалификации, одржани од 19 до 21 јули на патека долга околу 50 километри во околината на Париз.

Условот бил возилото да ја помине делницата за помалку од три часа. На крајот, право на настап добиле само 21 автомобил, меѓу кои имало модели со бензински и парни мотори.

Рутата на главната трка водела од Париз до Руан, во должина од 126 километри, а автомобилите стартувале во интервал од 15 секунди.

Прв низ целта, но не и победник

Најбрзо до целта стигнал Жил-Албер де Дион, возејќи парен автомобил од марката „De Dion-Bouton“. Патеката ја поминал за нешто помалку од седум часа, со просечна брзина од околу 22 километри на час.

Сепак, тој не бил прогласен за победник.

Причината била едноставна – неговиот автомобил не можел да функционира без дополнителен член на екипажот кој го одржувал парниот котел. Тоа било спротивно на правилата, кои барале возилото да може да го управува само возачот.

Поради тоа, главната награда му припаднала на Албер Леметр, кој управувал „Peugeot“ со бензински мотор од само три коњски сили, додека второто и третото место исто така ги освоиле возачи на „Peugeot“.

Почеток на крајот за парните автомобили

На стартот се појавиле автомобили со различни концепти – од парните возила на компаниите „De Dion-Bouton“ и „Serpollet“, до бензинските модели на производителите „Peugeot“ и „Panhard & Levassor“.

Токму оваа трка покажала дека автомобилите со мотор со внатрешно согорување се попрактични од парните возила. Иако тогаш не биле многу побрзи, биле значително полесни за користење и не барале дополнителен член на екипажот, ниту долго време за загревање на котелот.

Поради тоа, историчарите на автомобилската индустрија сметаат дека трката Париз – Руан го означила почетокот на доминацијата на бензинските автомобили, која ќе трае повеќе од еден век.

Илјадници гледачи покрај патот

Современиците забележале дека илјадници луѓе излегле на улиците за да ги видат „кочиите без коњи“. За многумина тоа бил првиот контакт со автомобил, а дел од набљудувачите биле убедени дека ваквите возила никогаш нема да можат да ги заменат коњските запреги.

Весниците ширум Европа со денови известувале за овој настан, а успехот на манифестацијата поттикнал организирање нови автомобилски натпреварувања. Веќе следната година се одржала трката Париз – Бордо – Париз, која многумина ја сметаат за првата вистинска брзинска автомобилска трка.

Темел на модерната автомобилска индустрија

Иако учесниците возеле со просечна брзина што денес изгледа речиси неверојатно ниска, токму трката Париз – Руан покажала дека автомобилот не е минлив експеримент, туку превозно средство на иднината.

Овој настан претставувал пресвртница за целата автомобилска индустрија и ги поставил темелите на подоцнежниот развој на автомобилскиот спорт, вклучувајќи го создавањето на „Grand Prix“ натпреварувањата, а многу подоцна и „Formula 1“.

Повеќе од еден век подоцна, првите автомобили со само неколку коњски сили останаа симбол на моментот кога започна ерата на моторизираниот свет.