Повеќе од двесте вработени веројатно ќе ги изгубат своите работни места, а речиси 500 милиони евра јавни и приватни инвестиции се изгубени.

Само пред една година, истото се случи и со шведскиот производител на батерии „Northvolt“, за кој се очекуваше да биде европски конкурент на азиските гиганти за батерии како CATL и BYD. Сепак, „Northvolt“ никогаш не успеа да постигне масовно производство на квалитетни батерии во индустриски количини. Во март 2025 година, тој банкротираше.

„Времето истече, ова е многу тажен ден“

„Morrow Batteries“ го сторија истото во средата. Раководството на компанијата во соопштението за медиумите наведува дека не било можно да се најде нов инвеститор.

„Немаме доволно капитал да се финансираме во периодот потребен за наоѓање индустриски инвеститор. Времето истече, ова е многу тажен ден“, изјавил Ан-Кристин Андерсен, претседателка на Управниот одбор на „Morrow Batteries“, додавајќи:

„Финансиската состојба се влоши во последните месеци, а причините за ова се сложени. Меѓу другото, пазарот на батерии стана сè поконкурентен. Развојот на глобалниот пазар на батерии, во комбинација со капиталните потреби што ја придружуваат раната фаза на индустријализација, го направи ова патување многу потешко отколку што очекувавме.“

Компанијата е основана во 2020 година и има седиште во градот Арендал на југот на Норвешка. Од почетокот на производството во август 2024 година, на кој присуствуваше норвешкиот премиер Јонас Гар Сторе, таа беше фокусирана на одржливи и економични решенија за литиум-јонски батерии.

„Morrow Batteries“ остава зад себе околу 200 милиони евра регистриран долг, но државните, јавните и приватните инвеститори досега инвестирале најмалку 500 милиони евра во компанијата и не е сигурно колку од нив ќе можат да заштедат.

„Morrow Batteries“ требаше да биде, или требаше да се каже, првиот европски производител на LFP батерии со гигават. LFP е кратенка за „литиум железо фосфат“, т.е. литиум-железо-фосфатна батерија. Тоа е вид литиум-јонска батерија која користи хемија базирана на железо и фосфати наместо поскапи материјали како никел и кобалт.

Неговите главни предности се пониската цена, добрата безбедност, долгиот век на траење и високата термичка стабилност, додека нејзиниот главен недостаток е помалата густина на енергија во споредба со некои NMC батерии. „Morrow Batteries“ ги опишува своите LFP ќелии како решение за стационарно складирање на енергија, комерцијална мобилност, индустриски и теренски апликации.

Интерес од инвеститори од Кореја, Кина и САД

Претставниците на синдикатот се надеваат дека нови инвеститори ќе ја преземат фабриката и ќе го рестартираат производството.

„Би било бесмислено да имаме комплетна и функционална фабрика за батерии, а да ја оставиме празна и затворена. Тоа навистина би ме изненадило“, изјавил Ким Нокланд, претставник на синдикатот во „Morrow Batteries“, за норвешкиот јавен радиодифузен сервис НРК.

Директорот на „Morrow Batteries“, Јон Фолд фон Билов, тврди дека веќе има интерес од инвеститори од Јужна Кореја, Кина, Индија, САД и неколку европски земји, и дека стечајниот управник ќе преговара со потенцијални нови сопственици. Норвешките медиуми пишуваат дека фабриката би можела да ја преземат кинески производители, со што „Morrow Batteries“ не би можеле да се справат од самиот почеток, исто како и „Northvolt“.

Зошто кинеските производители доминираат?

Предноста на Кина во производството на батерии се базира на контрола на речиси целиот вредносен синџир, огромен производствен капацитет и години системска владина поддршка.

Европските производители честопати мора да увезуваат суровини, хемикалии, катодни и анодни материјали, опрема и знаење, додека кинеските компании имаат голем дел од нив дома или по договор.