Втората бременост, според најновото истражување на научници од „Amsterdam University Medical Centers“, на единствен начин го менува мозокот на жената. Студијата дава досега најдетален увид во тоа како бременоста ја трансформира структурата на женскиот мозок, создавајќи промени кои се специфични исклучиво за мајчинството.

Втората бременост има единствено влијание

Претходните истражувања на истата група научници веќе го покажаа влијанието на првата бременост врз женскиот мозок, а двете истражувања потврдуваат дека и првата и втората бременост имаат силно и единствено влијание врз мозокот на мајките. Студијата објавена во февруари 2026 година во „Nature Communications“ открива дека бременоста предизвикува значајна „реорганизација“ во мозокот на жената, која не може да се спореди со ниту едно друго животно искуство. Користејќи напредна магнетна резонанца (MRI), научниците ги следеле жените пред, за време и по бременоста, идентификувајќи прецизни промени во сивата и белата маса што им помагаат на мајките да се подготват за грижа за новороденчето.

Истражувањето покажува дека за време на бременоста се намалува волуменот на сивата маса во одредени региони на мозокот поврзани со социјалната когниција — т.н. „социјален мозок“. Иако намалувањето на волуменот на прв поглед може да звучи негативно, научниците објаснуваат дека станува збор за процес на „созревање“ и специјализација.

Како сè влијае?

За оваа дополнителна, втора студија, истражувачите следеле 110 жени — некои станале мајки првпат, други добиле второ дете, а третата група останала без деца. Повторените снимања на мозокот им овозможиле да видат што точно се променило кај жените.

„Со ова првпат покажавме дека мозокот не се менува само за време на првата бременост, туку и за време на втората. Во текот на првата и втората бременост мозокот се менува на слични, но и единствени начини. Секоја бременост остава свој уникатен траг на женскиот мозок — објаснува Елселине Хукзема, шеф на Лабораторијата за мозок во бременост при „Amsterdam University Medical Centers“.

Најголемите промени за време на првата бременост се случиле во структурата и активноста на т.н. мрежа на "дифолт" режим. Овој дел од мозокот е важен за многу функции, вклучувајќи саморефлексија и социјални процеси. За време на втората бременост, оваа мрежа повторно се променила, но не толку интензивно. Сепак, за време на втората бременост биле забележани повеќе промени во мозочните мрежи одговорни за насочување на вниманието и реагирање на стимули.

„Изгледа дека за време на втората бременост мозокот посилно се менува во мрежите што се вклучени во реагирање на сензорни сигнали и во контрола на вниманието. Овие процеси можат да бидат корисни кога се грижите за повеќе деца“, истакнува истражувачот Милоу Стратхоф, кој ги анализирал податоците.

Како мозокот се приспособува на мајчинството?

Истражувачите пронашле и врска помеѓу промените во мозокот и поврзаноста меѓу мајката и детето. Таа врска била поизразена за време на првата бременост отколку за време на втората. Дополнително, научниците забележале поврзаност меѓу структурните промени во мозокот и перипарталната депресија, и за време на првата и за време на втората бременост, што претставува прв доказ дека промените во женскиот кортекс за време на бременоста се поврзани со депресијата кај мајките. Кај жените кои првпат станале мајки, ова било особено видливо по породувањето.

„Ова сознание може да ни помогне подобро да ги разбереме и препознаеме проблемите со менталното здравје кај мајките. Важно е да разбереме како мозокот се приспособува на мајчинството“, нагласуваат истражувачите.

Клучни заклучоци од студијата

Холандските научници во новата студија дојдоа до следните заклучоци:

Зголемена ефикасност — Намалувањето на сивата маса всушност претставува елиминација на вишок врски со цел мозокот да стане побрз и поефикасен во препознавање на потребите на детето.

Подобрена интуиција — Промените се најизразени во деловите на мозокот одговорни за разбирање на туѓите емоции и намери, што ѝ овозможува на мајката подобра поврзаност со бебето.

Долгорочни ефекти — Истражувачите откриле дека овие промени во структурата на мозокот остануваат видливи и до две години по породувањето, а веројатно и подолго.

Научниците нагласуваат дека екстремно високите нивоа на хормони за време на бременоста, како естрогенот и прогестеронот, се главните двигатели на овие невролошки промени. Ова хормонско „преплавување“ делува како катализатор кој буквално го обликува мозокот за да одговори на новите предизвици на родителството.

Ова е фасцинантен доказ за пластичноста на возрасниот човечки мозок, се наведува во студијата. Бременоста не е само физиолошки процес што го менува телото, туку и длабоко невролошко искуство што го приспособува умот на новата животна улога.

Влијание врз менталното здравје на мајките

Наодите од студијата се клучни за подобро разбирање на постпородилниот период. Со разбирање на начинот на кој се менува женскиот мозок, експертите се надеваат дека во иднина полесно ќе ги идентификуваат ризиците за состојби како постпородилна депресија или анксиозност, кои може да бидат поврзани со начинот на кој мозокот реагира на овие промени.

Студијата исто така потврдува дека женскиот мозок е единствено подготвен за адаптација на мајчинството. Овие промени не се знак на губење функција, туку напротив — претставуваат софистицирано невролошко приспособување кое обезбедува опстанок и благосостојба на детето.