Најновото истражување на американскиот Институт за осигурување и безбедност на патиштата („IIHS“) потврдува дека најмалите автомобили, лимузините и моќните спортски модели и понатаму се на врвот на листата според смртноста на возачите. Физиката е немилосрдна, па помалите возила, по правило, поминуваат полошо во судири со значително поголеми автомобили, додека возилата со многу коњски сили привлекуваат возачи кои се склони кон поризично возење. Но, податоците откриваат и дека најголемите пикап-камионети се наоѓаат на врвот на уште една загрижувачка статистика.
Методологија на истражувањето
„IIHS“ анализирал реални сообраќајни несреќи со смртни последици во кои учествувале возила од моделската 2023 година и нивните претходни еквиваленти, а податоците биле собрани во периодот од 2021 до 2024 година. Институтот ги пресметал стапките на смртност кај возачите, но и, само по вторпат досега, стапките на смртност кај другите возачи. Овој втор показател го претставува бројот на загинати лица во другите возила кои учествувале во судир со одреден модел.

Возила со најголем број загинати возачи
Бидејќи станува збор за американска студија, не е изненадување што најмногу се споменуваат моделите наменети за тамошниот пазар. На врвот на листата според смртноста на возачите доминираат малите автомобили и лимузините. „Kia Rio“ го предводи списокот со 170 смртни случаи на возачи на милион регистрирани возила, а по него следува „Nissan Versa“ со 164.
Меѓу дваесетте модели со највисоки стапки се и „Chrysler 300“ (132), „Kia Forte“ (120) и „Hyundai Venue“ (113). Во оваа група се најдоа и спортски автомобили, како „Dodge Challenger“ (125), „Dodge Charger“ со „HEMI“ мотор (127), „Chevrolet Camaro“ (88) и „Chevrolet Corvette“ (82). Од „IIHS“ нагласуваат дека овие бројки не ја одразуваат само безбедноста на конструкцијата на возилото.
Податоците се приспособени според возраста и полот на возачите, но не ги земаат предвид факторите како што се брзината, изминатите километри или самото однесување во сообраќајот. Претседателот на „IIHS“, Дејвид Харки, објаснува дека спортските и таканаречените „muscle“ автомобили бележат повисоки стапки на смртност, главно поради начинот на кој се возат. Истовремено, дури и најбезбедните мали автомобили се во понеповолна положба при судир со поголеми и потешки возила.
Најбезбедни автомобили за возачите
Другата страна на листата е подеднакво интересна. Дури 16 модели на возила забележале нула смртни случаи на возачи на милион регистрирани возилогодини во текот на периодот на истражувањето. На листата доминираат луксузни SUV модели од средната класа, заедно со неколку електрични автомобили.
„Lexus RX“, „BMW X3“, „Mercedes-Benz GLE“, „Rivian R1S“, „Tesla Model Y“ и „Toyota Corolla Cross Hybrid“ постигнале совршен резултат. Тоа покажува дека комбинацијата од современа заштита при судир и поголема маса на возилото може значително да ги зголеми шансите за преживување во тешки сообраќајни несреќи.

Кој е најопасен за другите учесници во сообраќајот?
Листата според смртноста на другите возачи открива сосема поинаква приказна. Тука доминираат тешките пикап-камионети. „Ram 3500 Crew Cab Long Bed“ со погон на сите тркала бележи највисока стапка од 204 смртни случаи на милион регистрирани возила. По него следуваат уште неколку тешки камионети од марките „Ram“ и „Chevrolet“, што ја одразува поголемата штета што помасивните и потешките возила можат да ја предизвикаат при судир.
Интересно е што високо на оваа листа се наоѓаат и „Dodge Charger“ со „HEMI“ мотор (161), како и „Ram 1500 Classic“ (124). Најниски стапки на опасност за другите учесници во сообраќајот се забележани кај моделите „BMW X3“ со заден погон (7), „Volvo XC40“ (8) и „Mercedes-Benz GLS“ (9).
Физиката и однесувањето се над сè
Ова истражување ја потврдува реалноста која е позната со децении. Физиката не се грижи за маркетингот, моќноста на моторот или безбедносните оценки. Помалите возила и понатаму се во подредена положба кога против нив стои поголема маса, спортските автомобили често поттикнуваат поризично возење, а најтешките камионети претставуваат најголема закана за сите останати на патиштата. Токму ова е клучната нијанса што треба да се разбере, бидејќи резултатите не можат да се сведат на едноставна поделба на „безбедни“ и „небезбедни“ возила.














