Иако лек за ракот на дојка сè уште не постои, експертите постојано развиваат нови методи што би можеле да помогнат во порано откривање на ризикот и поперсонализирано лекување.

Една од поновите технологии се темели на вештачка интелигенција и би можела да им помогне на лекарите попрецизно да проценат дали на пациентката ѝ е потребна поинтензивна терапија.

Новата AI технологија под назив „ArteraAI Breast“ доби одобрение од американската Агенција за храна и лекови (ФДА) за користење кај пациентки со ран стадиум на хормонски позитивен (HR+), HER2-негативен инвазивен рак на дојка.

Како функционира „ArteraAI Breast“?

Оваа алатка користи дигитализирани снимки од примероци на туморско ткиво добиени за време на операција, како и одредени клинички податоци за пациентката. Вештачката интелигенција потоа ги анализира информациите за да процени колкав е ризикот ракот да се прошири на други делови од телото или повторно да се појави по лекувањето.

Моделот е развиен врз основа на податоци од повеќе од 8.500 пациентки вклучени во клинички истражувања. Врз основа на анализата, пациентките се класифицираат во група со понизок или повисок ризик од метастази.

Експертите истакнуваат дека ваквиот пристап би можел да им помогне на онколозите при донесувањето индивидуализирани одлуки за лекувањето.

Поперсонализирано лекување и помалку непотребни терапии

Кај ракот на дојка лекувањето може да вклучува хемотерапија, хормонска терапија, зрачење, таргетирани лекови и операција. Меѓутоа, не им е потребен подеднакво агресивен третман на сите пациентки.

Пациентките со помал ризик од враќање на болеста често немаат потреба од толку интензивна терапија како оние со поголем ризик. Токму затоа алатки како „ArteraAI Breast“ можат да им помогнат на лекарите да избегнат и претерано и недоволно лекување.

Според зборовите на експертите, целта е попрецизно да се утврди кои пациентки навистина ќе имаат корист од хемотерапијата, а кои би можеле безбедно да ја избегнат.

Ракот на дојка и понатаму е еден од најчестите облици на рак кај жените ширум светот

Потенцијална алтернатива на постојните тестови

Лекарите веќе со години користат тестови како „Oncotype DX“ кои го проценуваат ризикот од ширење на ракот и помагаат при одлуката за вклучување на хемотерапија. Но, таквите тестови можат да бидат скапи, не се секогаш достапни и понекогаш на резултатите се чека со недели.

Новата AI метода би можела да го забрза процесот бидејќи користи веќе постојни патохистолошки наоди и клинички податоци, без дополнителни анализи што ги зголемуваат трошоците и времето на чекање.

Експертите сметаат дека тоа би можело да биде особено корисно во ситуации кога одлуката за терапијата мора да се донесе брзо.

Помалку несакани ефекти за пациентките

Хемотерапијата може да предизвика бројни краткорочни и долгорочни несакани ефекти, вклучувајќи невропатија, зголемен ризик од инфекции, замор и проблеми со плодноста.

Поради тоа лекарите нагласуваат колку е важно да се идентификуваат пациентките кои нема да имаат значителна корист од хемотерапијата. Ако таквите пациентки можат безбедно да бидат поштедени од агресивно лекување, можно е да се избегне непотребно физичко, емоционално и финансиско оптоварување.

Потребни се дополнителни истражувања

Иако резултатите изгледаат ветувачки, експертите предупредуваат дека се потребни дополнителни клинички истражувања за да се потврди ефикасноста на оваа технологија во споредба со постојните стандарди на лекување.

Лекарите исто така сакаат појасни информации за трошоците, достапноста, покриеноста од осигурувањето и начинот на кој AI-системот се вклопува во секојдневната клиничка практика.

Покрај тоа, дел од експертите истакнуваат дека е важно подобро да се разбере како вештачката интелигенција ги донесува своите проценки за лекарите да можат да имаат целосна доверба во резултатите врз основа на кои се донесуваат одлуките за лекување на пациентките.