Но, во овој случај на повидок немало човечки војници. Наместо тоа, руските војници им се предале на украински копнени роботи и дронови, со кои управувал оператор од безбедна оддалеченост, километри далеку од првата борбена линија. Тоа е иднината на војувањето што се случува токму сега, пишува Си-ен-ен.

„Позицијата беше заземена без ниту еден испукан куршум“, изјавил за Си-ен-ен Микола „Макар“ Зинкевич, командант на украинската единица што ја спровела мисијата.

Зинкевич, кој во единицата „NC13“ на Третата јуришна бригада управува со копнени роботски борбени системи, изјавил дека операцијата минатото лето била првпат во историјата непријателска позиција да биде заземена, а заробеници да бидат приведени исклучиво со копнени роботи и дронови, без учество на пешадија. Тешко е да се потврди тоа тврдење, но тоа го нагласува гордеењето на Киев со сопствената технологија.

Оттогаш мисиите во кои роботите ги заменуваат војниците станаа секојдневие за таа единица.

Небото над украинското бојно поле веќе со години е преполно со дронови што претставуваат сериозна закана за пешадијата. Поради тоа, Украинците почнаа да експериментираат со копнени дронови — далечински управувани возила на тркала или гасеници — и роботски системи. На почетокот главно се користеле за евакуација на ранети и снабдување на единиците, но сè повеќе се употребуваат и за јуришни борбени мисии.

Предности на копнените роботи

Копнените дронови се многу потешки за забележување и пресретнување од поголемите воени возила. Во споредба со нивните воздушни верзии, тие можат да дејствуваат во сите временски услови и да носат значително поголем товар.

Тие се и поиздржливи и имаат многу подолго траење на батеријата. Кон крајот на минатата година, Третиот армиски корпус, чиј дел е и Третата јуришна бригада, соопшти дека еден копнен робот опремен со митралез успеал 45 дена да го запира руското напредување, при што му било потребно само минимално одржување и полнење на батеријата на секои два дена.

„Мора да разбереме дека никогаш нема да имаме повеќе човечки ресурси и никогаш нема да бидеме побројни од непријателот. Затоа таа предност мора да ја оствариме со технологија“, рекол Зинкевич, посочувајќи на значително поголемите руски воени сили.

Тековната цел, како што навел, е оваа година една третина од пешадијата да се замени со дронови и роботи.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски во вторникот изјави дека дроновите и роботите само во последните три месеци извршиле повеќе од 22.000 мисии. „Повеќе од 22.000 пати беа спасени животи затоа што во најопасните подрачја наместо војник замина робот“, рекол Зеленски во говор по повод успесите на украинската воено-технолошка индустрија.

Роберт Толаст, експерт за копнено војување од британскиот одбранбен институт „Royal United Services Institute“, рекол дека новиот напредок во Украина „ќе поттикне жестока расправа за тоа дали овие роботи се иднината на војувањето“.

Тој смета дека копнените дронови веројатно тешко ќе се справат со задачата да задржат територија, споредувајќи ги со употреба на тенкови без пешадиска поддршка. Сепак, истакнал дека тие сега „редовно спасуваат животи на војници при евакуација на ранети, во опасни мисии за снабдување, разминирање и, сè повеќе, во борба“.

„Тоа е клучно во војна во која надзорот од воздух го направи движењето во близина на бојното поле речиси смртоносно. Дури иако замислиме иднина во која НАТО не се бори на ист начин како Украина, речиси е сигурно дека овие системи ќе најдат широка примена и во други армии“, додал тој.

Повеќе од четири години војна ја принудија Украина да стане глобален лидер во областа на борбените дронови и роботските системи. Но, трката за надмоќ во тоа поле се забрзала со именувањето на Михајло Федоров за украински министер за одбрана во јануари.

Федоров претходно бил министер за дигитална трансформација и ја надгледувал успешната украинска програма за војување со дронови. По преземањето на ресорот за одбрана, го претставил она што министерството го нарекло воен план, односно нацрт за тоа како Украина планира да „ја принуди Русија на мир“. Стратегијата е силно насочена кон технологијата и податоците, а стотици компании учествуваат во десетици владини иницијативи за развој и производство на дронови.

Федоров во неделата изјавил дека сака копнените роботски системи со текот на времето целосно да ја преземат логистиката на првата линија.

Воениот план е насочен и кон одбрана и кон напад. Целта е да се користат податоци и технологија за идентификација на секоја воздушна закана во реално време и пресретнување на најмалку 95 отсто од проектилите и дроновите, како и создавање „зона на уништување“ длабока 15 до 20 километри долж бојното поле, каде што дроновите и роботите ќе дејствуваат непрекинато. Министерството за одбрана минатата недела соопшти дека во рамки на оваа нова, единствена програма веќе дејствуваат околу 1.000 екипи.

Зинкевич, командант на украинската копнена роботика, рекол дека клучна е способноста за масовно производство. Русија заостанува во трката, но и таа напредува, додал тој. „На бојното поле одлучувачки фактор не е кој ја измислил технологијата и сфатил како да ја примени, туку кој успеал долгорочно масовно да ја произведува“, нагласил тој.

Според аналитичарите, најновиот технолошки напредок ѝ дал на Украина јасна предност на бојното поле. Институтот за проучување на војната (ISW), американска организација што го следи конфликтот, неодамна процени дека таа надмоќ во дронови „веројатно придонесува за запирање на руските напредувања и за неодамнешните украински контранапади“.

Размена на знаење за проектили

Иако предноста заснована на дронови можеби нема да биде пресудна за исходот на војната, очигледното водство на Киев во војувањето со дронови сега привлекува сè поголемо внимание и надвор од Европа. Еден пример е Блискиот Исток, каде што бројни земји што вложиле огромни средства во конвенционални воени капацитети, од почетокот на иранскиот конфликт неочекувано се нашле во ситуација со проектили од 4 милиони долари да соборуваат дронови што чинат 50.000 долари.

Сопствените ограничени ресурси ја принудија Украина да развие поевтини и многу поефикасни начини за борба против дронови. Сојузниците кои претходно беа воздржани сега слушаат. Зеленски лично отпатува на Блискиот Исток, посетувајќи ги Саудиска Арабија, Катар и Обединетите Арапски Емирати, а потоа и Турција и Сирија, нудејќи размена на тешко стекнатото украинско знаење за поддршка. Киев има многу што да им понуди на земјите од Заливот, кои пак имаат ресурси што ѝ се очајно потребни на Украина, како што се проектили за противвоздушна одбрана. Зеленски, исто така, потпишал низа нови договори со повеќе европски земји.

Следен чекор: Вештачка интелигенција

Следниот голем чекор за Украина, но и за секоја војска во светот е вештачката интелигенција. Украина напредува во развојот и обуката на „AI“ модели за беспилотни системи користејќи реални податоци од бојното поле.

Сепак, многумина и понатаму се внимателни кога станува збор за користење вештачка интелигенција во копнените дронови. Зинкевич рекол дека, иако гледа можност за автоматизација на некои процеси, не е сигурен дека целосно автономните технологии имаат место на бојното поле.

„Конечната одлука секогаш мора да ја донесе човек“, рекол тој. „Дали би ѝ довериле оружје на вештачката интелигенција? Како можеме да бидеме сигурни дека ќе може да разликува пријател од непријател? Како можеме да бидеме сигурни дека нема да дојде до дефект или дека нешто нема да тргне наопаку?“ додал тој.

Сепак, како поранешен пешадинец и командант на јуришни групи, а сега задолжен за роботи, Зинкевич рекол дека постојано е восхитен од технолошкиот напредок на кој сведочи во последните четири години.

„Ако се слушнев самиот себеси како вака зборувам во 2022 година, ќе речев дека зборува некој лудак … сето тоа беше само научна фантастика“, изјавил тој.

Но сега е целосно посветен на тоа. „Човечкиот живот е непроценлив, а роботите не крвават. Врз основа на тоа, мојот став е дека роботските копнени системи треба да се развиваат многу побрзо, во многу поголем обем и да се применуваат како глобален систем за употреба на бојното поле“ заклучил Зинкевич.