Може ли џиновски чадор во вселената да помогне во разладувањето на Земјата? Нов извештај на Planetary Sunshade Institute разгледува системи што би пренасочувале дел од сончевата светлина пред таа да стигне до планетата.

Како што пишува Nature во текст од 28 октомври, поевтините лансирања ја поттикнуваат расправата за изводливоста. Засега станува збор за истражувања и климатски модели, а не за одобрена изградба.

Како би функционирал вселенскиот чадор?

Називот е сликовит. Наместо еден предмет налик на обичен чадор, се разгледува систем од рефлектирачки вселенски летала. Институтот ја издвојува областа во близина на Лагранжовата точка L1 меѓу Земјата и Сонцето како претпочитана локација.

Во една од конфигурациите, притисокот на сончевото зрачење би помагал површините да функционираат како управливи соларни едра. Според објаснувањето на институтот за медиумите, пренасочувањето околу еден процент од светлината би барало вкупна површина од приближно три милиони квадратни километри. Ова е процена за концепт, не конечен проект.

Експерименталното соларно едро NanoSail-D во 2008 година. Ова не е планетарен чадор. Фото: NASA/MSFC/D. Higginbotham

Реализацијата е оддалечена со децении

Новиот преглед анализира шест различни архитектури и нивните можни климатски влијанија. Институтот проценува дека реализацијата е оддалечена 20 до 40 години. Клучни би биле зачестеноста на лансирањата со тешки ракети и идното користење лунарни ресурси за дел од материјалите.

Рокот не е гаранција. Nature пренесува и поскептични научни оценки за тоа кога таквиот потфат би станал изводлив. Дел од трудовите поврзани со извештајот сè уште минуваат низ научна рецензија.

Одделен труд во Advances in Space Research предлага постепен развој преку демонстрации на технологијата, соларни едра, вселенски транспорт и координација на многубројни единици. Авторите нагласуваат дека меѓународното управување и јавната прифатливост се исто толку важни.

Изгрејсонце над Индискиот Океан, снимено од Меѓународната вселенска станица на 26 март 2025 година — архивска фотографија. Фото: NASA

Не би го отстранил јаглеродниот диоксид

Засенувањето не го отстранува јаглеродниот диоксид од атмосферата. Институтот го претставува како можна дополнителна алатка, покрај намалувањето на емисиите и отстранувањето на јаглеродот.

Остануваат прашања за влијанието врз врнежите, регионалните климатски ефекти, загадувањето од лансирањата и за тоа кој би одлучувал колкаво засенување е прифатливо. Некои предложени начини за ограничување на несаканите ефекти се во многу рана фаза.

Затоа е клучна разликата меѓу концепт што се истражува и докажано решение. Вселенскиот чадор засега припаѓа во првата група.