Годината е 1840. Во малото гратче Дрегорн, во Шкотска, во скромен дом, се родило момче чие име ќе стане синоним за еден од најважните изуми во историјата на транспортот.

Џон Бојд Данлоп пораснал во скромно семејство. По студиите на Универзитетот во Единбург, се стекнал со квалификација за ветеринар и се посветил на лекувањето животни, не насетувајќи дека животот ќе го одведе по сосема поинаков пат – патот на иновациите.

Изумот на пневматската гума

Во 1887 година Данлоп живеел во Белфаст со сопругата и синот. Неговиот десетгодишен син Џони имал трицикл што секојдневно го возел по калдрмисаните улици.

Меѓутоа, ова задоволство било краткотрајно – тврдите гумени тркала создавале силни вибрации, поради што возењето било неудобно и исцрпувачко. Џони често се жалел на болки од постојаното тресење, а Данлоп одлучил да најде решение.

Додека ги проучувал тркалата, Данлоп дошол до револуционерна идеја – ако ги обложи со мек материјал исполнет со воздух, возењето би станало многу поудобно.

Експериментирал со гума и платно и ја создал првата пневматска гума. Неговата гума се состоела од гумена цевка исполнета со воздух, која потоа ја обвиткал со платно и ја прицврстил на тркалото. Воздухот во гумата ги апсорбирал ударите, правејќи го возењето многу поудобно и побрзо.

Во 1888 година Данлоп го патентирал својот изум, несвесен дека штотуку создал нешто што засекогаш ќе го промени светот на транспортот.

Револуција во велосипедските трки

Изумот на Данлоп првпат ѝ станал познат на пошироката јавност кога велосипедистот Вилијам Хјум го користел на локална трка во Белфаст.

Додека другите натпреварувачи се мачеле со тврдите гуми, Хјум постигнувал значително поголеми брзини со помалку напор благодарение на пневматските гуми на Данлоп. Победата била убедлива, а веста за чудотворните гуми се проширила со молскавична брзина.

Пневматските гуми набргу станале неизоставен дел од велосипедските трки, а нивната употреба почнала да се шири и на други возила.

Во 1889 година Данлоп ја основал компанијата за пневматски гуми „Dunlop“, која почнала масовно да произведува гуми.

И покрај успехот, Данлоп се соочил со правни проблеми. Кога се обидел да го заштити својот патент, било откриено дека сличен принцип веќе патентирал шкотскиот инженер Роберт Вилијам Томсон во 1845 година.

Иако не можел да биде единствен носител на патентот, верзијата на Данлоп била многу попрактична и полесна за производство, што ја овозможило нејзината комерцијализација.

Човекот што засекогаш го промени начинот на кој возиме

По успехот на компанијата, Данлоп се повлекол од бизнисот и ѝ се вратил на ветеринарната практика. Меѓутоа, неговиот изум продолжил да го менува светот.

Пневматските гуми не останале наменети само за велосипеди – станале неопходни за развојот на автомобилите и мотоциклите, а подоцна и во воздухопловната индустрија.

Џон Бојд Данлоп починал на 23 октомври 1921 година во Даблин, оставајќи зад себе наследство што го обликувало современиот свет на транспортот, потсетува „Index“.

Неговото име и понатаму го носи еден од најпознатите светски производители на гуми – „Dunlop Tyres“, кој продолжува да воведува иновации и да развива гуми за сите видови возила.

Денес, кога седнуваме во автомобил, возиме велосипед или патуваме со авион, ретко размислуваме за човекот што го овозможил модерниот превоз.

Но наследството на Џон Бојд Данлоп останува трајно втиснато во секое тркало што се врти по патиштата ширум светот.