Јапонската градежна компанија „Taisei“, на почетокот на 1990-тите години, претставила идеја која и денес звучи речиси неверојатно. Не бил замислен само обичен масивен облакодер, туку вештачки град сместен во Токискиот Залив, кој целосно би ја променил претставата за тоа колку висока и голема воопшто може да биде една градба.

Директно инспириран од планината Фуџи

Важно е, сепак, веднаш да се нагласи една работа – „X-Seed 4000“ не бил проект кој компанијата навистина имала намера да го реализира. Станувало збор за визионерски концепт со кој се настојувало да се покаже како би можела да изгледа екстремно голема урбана структура на иднината и каде би можеле да се наоѓаат границите на тогаш замисливата градежна технологија.

Дизајнот на ова неверојатно здание бил, во најмала рака, монументален.

Според концептот, градбата би достигнувала неверојатна висина од четири километри, со што убедливо би станала највисоката самостојна структура што човекот некогаш ја замислил.

Нејзиниот надворешен облик бил директно инспириран од планината Фуџи. Особено интересен е податокот дека структурата би била околу 224 метри повисока од самиот Фуџи, чиј врв достигнува 3.776 метри.

Објектот би имал огромна основа широка приближно шест километри и бил предвиден за подрачјето на Токискиот Залив.

За споредба, денешните највисоки облакодери би изгледале речиси минијатурно во однос на оваа замислена градба. „X-Seed 4000“ би бил толку голем што, всушност, би било посоодветно да се гледа како вертикален град, а не како класичен облакодер.

Неговиот огромен пирамидален облик не бил само обид да се создаде спектакуларна силуета. Широката основа и постепеното стеснување кон врвот требало да бидат клучни за организацијата и стабилноста на структурата која би се протегала четири километри над земјата.

Самата големина на градбата би претставувала огромен предизвик, бидејќи конструкцијата би морала да ја носи сопствената маса, но и да го издржи дејството на ветерот, земјотресите и другите сили карактеристични за подрачјето на Токио.

За изградбата на ваков џин се проценувало дека би биле потребни повеќе од три милиони тони челик.

Бројките поврзани со проектот се толку големи што „X-Seed 4000“ и денес е еден од најпознатите примери на таканаречената мегаархитектура – проекти кои повеќе потсетуваат на футуристички визии отколку на градби кои едноставно можат да се пренесат од нацрт во реалниот свет.

За разлика од конвенционалните облакодери, „X-Seed 4000“ бил замислен како огромен урбан комплекс во кој луѓето би можеле да живеат, работат и да ги користат речиси сите потребни содржини без секојдневно да зависат од градот на копното.

Еден од клучните предизвици би била атмосферата, пренесува „24sata.hr“.

Нов облик на урбан простор

На висина од четири километри условите не се исти како на нивото на морето, а ветерот, температурата и воздушниот притисок се менуваат со висината. Поради тоа, внатрешните простори би морале внимателно да бидат проектирани за на луѓето да им обезбедат стабилни и пријатни услови за живот.

Токму таквата комбинација на архитектура, инфраструктура и контрола на внатрешната средина е една од причините поради кои „X-Seed 4000“ би претставувал технолошки предизвик без преседан во реалното градежништво (оригинална илустрација на концептот).

Проектот предвидувал и користење обновливи извори на енергија, вклучувајќи ја и сончевата енергија. Огромната површина на конструкцијата и нејзината положба над Токискиот Залив би обезбедиле потенцијал за производство на големи количества енергија.

Сепак, важно е да се нагласи дека деталите за енергетскиот систем се разликуваат во различните прикази на проектот и дека не сите елементи биле разработени на ниво на вистински изведбен проект.

Со други зборови, „X-Seed 4000“ не бил замислен како обична зграда со неколку илјади станови. Идејата била да се создаде целосно нов облик на урбан простор – своевиден вертикален град кој би се протегал од нивото на морето сè до височина на која би летале бројни денешни авиони.

Овој неверојатно амбициозен концепт предвидувал сместување на меѓу 500.000 и еден милион луѓе! Таквата бројка јасно покажува дека „X-Seed 4000“ не бил замислен како елитен станбен комплекс, туку како целосно нов урбан центар.

Внатрешниот простор би морал да биде поделен на бројни различни зони за да може да функционира како вистински град. Жителите би имале пристап до станбени простори, деловни содржини, продавници, простори за рекреација, јавни содржини и различни институции, без потреба секојдневно да го напуштаат комплексот.

Токму таа идеја можеби е и најфасцинантниот дел од целиот концепт.

Наместо градот да се шири хоризонтално, зафаќајќи сè поголеми површини земјиште, „X-Seed 4000“ се обидел да замисли што би се случило кога целиот град би почнал да се шири речиси неверојатно високо кон небото.

За да се овозможи брзо движење низ толку огромен простор, концептот предвидувал обемен систем на лифтови и други облици на внатрешен транспорт. Во некои прикази на проектот се споменуваат и возови засновани на технологија на магнетна левитација, односно „маглев“.

Таквиот систем би бил логичен одговор на фактот дека обичните лифтови и класичните ходници би биле целосно непрактични за град чии нивоа се протегаат со километри во височина.

„X-Seed 4000“ затоа бил замислен повеќе како огромна вертикална метропола отколку како еден облакодер. Човек теоретски би можел да живее, работи, купува, одмора и да користи јавни содржини во рамките на истата огромна структура.

Технолошки предизвик без преседан

И покрај фасцинантните димензии, „X-Seed 4000“ никогаш не се доближил ниту до фазата на реализација. Ова е важно да се нагласи бидејќи низ годините на интернет често се појавувал како да станува збор за „вистински градежен проект“ кој во одреден момент требало да биде изграден.

Во 2007 година се појавиле нови тврдења дека проектот би можел повторно да стане актуелен, но „Taisei“ тогаш јасно потврдил дека нема планови за негова изградба.

Проектот во реалноста останал она што бил уште од самиот почеток – исклучително амбициозен предлог кој служел за истражување на можностите на идната мегаархитектура.

Еден од проблемите, секако, биле парите. Проценките за трошоците за „X-Seed 4000“ достигнувале до билион американски долари, па дури и повеќе, во зависност од начинот на пресметување и претпоставките. Дури и без другите проблеми, таквата инвестиција би претставувала речиси незамислив финансиски потфат.

Но, парите биле само еден дел од проблемот.

Самата изградба на структура висока четири километри би претставувала технолошки предизвик без преседан. Би требало да се решат прашањата поврзани со огромната тежина на конструкцијата, дејството на ветерот на различни височини, земјотресите, снабдувањето со енергија, вода и храна, транспортот, евакуацијата и секојдневното функционирање на стотици илјади, па дури и еден милион жители.

А потоа тука е и прашањето за самата цел на таквата градба – ако е можно да се изгради град со оваа големина, се поставува прашањето зошто воопшто би требало да биде сместен во една структура висока четири километри.

Како би се одржувала, како луѓето би се евакуирале во случај на голем пожар или земјотрес и како би се обезбедила секојдневната логистика на комплексот … Сето тоа се проблеми кои би барале решенија далеку над она што денешната градежна индустрија е подготвена да го понуди.

Американскиот архитект Ерик Ховелер, кој за проектот зборувал за „Architectural Record“, укажал и на некои многу конкретни проблеми што би можела да ги предизвика ваквата структура.

Градба со оваа висина би имала огромно влијание врз движењето на воздухот околу себе, би создавала големи сенки и би ги менувала локалните услови во непосредната околина. Колку е градбата повисока и поширока, толку е поголемо и нејзиното влијание врз просторот околу неа.

Експертот за архитектура, Џорџ Бајндер, кој исто така го коментирал „X-Seed 4000“, објаснил дека проектот никогаш не бил наменет за непосредна изградба.

Неговата основна цел била да послужи како визија и начин „Taisei“ да покаже колку далеку потенцијално би можела да стигне технологијата на иднината.