Гаши (46) ја презел координацијата на трезорот во јуни 2026 година. Иако објектот првпат го видел однадвор уште во 2024 година, во неговата внатрешност влегол дури две години подоцна.

„Дури во јуни 2026 година успеав да ја видам внатрешноста, бидејќи никој не влегува во трезорот без конкретна причина. Тоа беше неверојатно искуство. Особено импресивна е работата околу складирањето на кутиите со семиња, што не го правиме често, бидејќи вратите се отвораат само трипати годишно“, изјави Гаши за „El Pais“.

Резервна копија за банките за семиња ширум светот

Трезорот на Свалбард функционира од 2008 година, но не е класична банка за семиња. Неговата основна улога е да служи како своевидна глобална резервна копија за банките за семиња од различни делови на светот.

„Нашата најважна функција е да им помогнеме на генските банки да го заштитат својот материјал. Токму тие ја чуваат биолошката разновидност која ни овозможува развој на нови сорти земјоделски култури, неопходни за производство на храна“, објасни Гаши.

Во случај некоја банка за семиња да ги изгуби своите примероци поради војна, природна катастрофа, дефект или други проблеми, копиите зачувани на Свалбард можат да послужат за обновување на колекцијата.

Семињата се чуваат на минус 18 степени

Примероците се чуваат на температура од минус 18 Целзиусови степени, што овозможува семињата да останат зачувани многу долго време. Трезорот во моментов има повеќе од 1,4 милиони примероци, додека секоја од неговите три комори може да прими околу 1,5 милиони примероци.

Објектот е проектиран така што може да ги издржи и долгорочните последици од климатските промени. Влезот во трезорот се наоѓа дури 130 метри над морското ниво.

„Дури и ако ледените покривки се стопат и нивото на морето значително се зголеми, влезот и понатаму ќе остане над морското ниво“, изјави Гаши.

Зошто „трезорот на судниот ден“ е толку важен

Иако прекарот на објектот звучи драматично, неговата намена не е поврзана само со потенцијални глобални катастрофи. Трезорот може да биде од пресудно значење и кога одделни земји или институции ќе изгубат дел од своите колекции.

Според зборовите на Гаши, зачувувањето на што е можно поширока генетска разновидност на земјоделските култури е клучно за иднината на производството на храна.

„Тука сме за да обезбедиме помош во случај на катастрофа, дури и кога таа не е од огромни размери. Ако сакаме отпорни земјоделски култури, потребна ни е широка генетска база. Потребна ни е таа разновидност“, заклучи Гаши.