Италијанците меѓу најсуеверните народи во Европа: Сè уште веруваат во амајлии, петок 17-ти и црни мачки

Точка

19/08/2026

20:05

291

Големина на фонт

а а а

Речиси четири од десет жители на Европската Унија се сметаат себеси за суеверни. Меѓутоа, во Италија тој процент е значително повисок: дури 58 проценти од граѓаните признаваат дека веруваат во амајлии, ритуали или други облици на суеверие. Тоа го покажува истражувањето на Евробарометар објавено од Европската комисија.

И покрај технолошкиот развој и сè поголемото потпирање на науката, секојдневниот живот покажува дека суеверието не исчезнало. Напротив. Многумина и понатаму пред важен испит или разговор за работа ги вкрстуваат прстите, носат амајлија или избегнуваат одредени постапки за кои се верува дека носат несреќа.


Иако со децении важеше за европска престолнина на суеверието, пред Италија сега се наоѓаат Латвија со 60 проценти и Чешка со 59 проценти од испитаниците кои веруваат во различни облици на среќа и несреќа.

На другата страна од листата се наоѓа Финска, каде што 21 процент од граѓаните се суеверни, Холандија со 25 проценти, Франција со 28 и Белгија со 31 процент, пренесе РТС.

Неапол, град во кој суеверието живее свој живот

Ако постои место што го симболизира италијанското суеверие, тогаш тоа е Неапол. Во овој град со векови се испреплетуваат народната традиција, религиозните верувања и старите обичаи.

Еден од најпознатите симболи е црвениот рог, познат како корничело (cornicello). Оваа амајлија, која најчесто се изработува од црвен корал, се носи како заштита од уроци и несреќа, а денес е еден од најпрепознатливите италијански симболи ширум светот.


Обликот потекнува уште од староримското и неолитското време, кога претставувал симбол на животот и моќта.

Народното предание вели дека корничелото никогаш не треба да се купува за себе – мора да се добие како подарок од сакана личност за правилно да „функционира“. Се верува дека најмоќни се оние што се пренесуваат од родителите или бабите и дедовците на помладите генерации за време на важни животни пресвртници.

Ако амајлијата во облик на рог неочекувано се скрши или пукне, според суеверието, тоа значи дека успешно апсорбирала бран негативна енергија или лош знак што бил наменет за вас.


Неапол е познат и по „Сморфија“, традиционално толкување на соништата, според кое секој сон има свој број што може да се игра на лотарија. Овој обичај и понатаму е дел од локалната култура и секојдневниот живот на многу жители на југот од Италија.

Црна мачка и петок 17-ти

Меѓу најраспространетите верувања и понатаму е она дека црна мачка која ќе ви го пресече патот носи несреќа. Тука се и скршеното огледало, истурената сол или масло, отворањето чадор во домот, ставањето шешир на креветот или оставањето леб наопаку на масата.


За разлика од англосаксонските земји, каде што петок 13-ти се смета за несреќен ден, во Италија тоа е петок 17-ти. Причината се поврзува со римскиот број XVII, чии букви можат да се прераспоредат во латинскиот збор „VIXI“ – „живеев“, што симболично упатува на крајот на животот.

Поради тоа, некои италијански компании и денес го избегнуваат бројот 17 при нумерирањето на седиштата, собите или редовите.

Зошто суеверието опстојува?

Антрополозите и психолозите сметаат дека суеверието не е само остаток од старите верувања, туку и начин на кој луѓето се обидуваат да се справат со неизвесноста.

Кога се соочуваме со важен животен настан, испит, разговор за работа, спортски натпревар или медицински преглед, ритуалите и амајлиите даваат чувство на сигурност и контрола, иако рационално знаеме дека тие не можат да го променат исходот.


Позната е и изјавата на данскиот нобеловец Нилс Бор, кој во својата канцеларија чувал потковица за среќа. Кога го прашале дали навистина верува во неа, тој одговорил: „Не верувам, но велат дека дејствува и кога не верувате“.

Суеверието и фудбалот

Спортот е едно од подрачјата во кои ритуалите имаат посебно место. Многу фудбалери со години ги повторуваат истите движења пред натпревар, носат иста опрема или секогаш излегуваат на терен по ист редослед.

Ниту навивачите не се исклучок. Истражувањата покажуваат дека приближно една третина од италијанските љубители на фудбалот имаат сопствени ритуали за време на натпреварите – го гледаат натпреварот со исто друштво, седат на истото место, носат „среќен“ дрес или некаква амајлија.

Некои дури веруваат дека поразот на нивниот клуб е последица на тоа што тој ден ја прекинале својата вообичаена рутина.

Повеќе од обичај

Суеверието во Италија не е само збир на ирационални верувања. Тоа претставува дел од културниот идентитет на земјата, обликуван низ вековите на историјата, од антички Рим и паганските обичаи до современиот народен фолклор.

Истражувањето на Евробарометар покажува дека речиси шест од десет Италијанци и денес, барем повремено, прибегнуваат кон некаков облик на суеверие. Не затоа што нужно веруваат дека тоа може да ја промени судбината, туку затоа што им помага полесно да го прифатат она што е надвор од човечка контрола.

Во време на брз технолошки напредок, се чини дека амајлиите, ритуалите и старите верувања сè уште не го изгубиле своето место во секојдневниот живот на Европејците.