[ФОТО/ВИДЕО] Историски експеримент во вселената: Кина направи потег без преседан, би можел да ја смени иднината на човештвото

Точка

01/06/2026

10:42

859

Големина на фонт

а а а

Кина испрати примероци од синтетички човечки ембриони во својата вселенска станица Тјангонг како дел од невиден експеримент за испитување како микрогравитацијата влијае на една од најкритичните рани фази од човековиот развој.

Човештвото отсекогаш сонувало дека еден ден ќе колонизира далечни светови или барем ќе воспостави трајни населби на Марс или Месечината. НАСА неодамна објави дека планира да воспостави база на Месечината до 2032 година. Но, колонизацијата на други планети поставува основно, биолошко прашање: Можат ли луѓето да се размножуваат во вселената и со тоа да им овозможат на вонземските колонии да станат самоодржливи?


Кинеските научници се обидуваат да го откријат токму тоа. Примероците испратени во Тјангонг се направени од човечки матични клетки и многу личат на вистински човечки ембриони, но не се способни да се развијат во фетус.

„Ова не е вистински човечки ембрион и нема способност да се развие во човечко суштество. Сепак, може да послужи како модел за проучување на раниот човечки развој“, изјавил раководителот на проектот Ју Лечијан, истражувач во Институтот за зоологија на Кинеската академија на науките.

Сурови услови во вселената

Вселената е исклучително непријателска средина за човечкиот организам, дури и во релативно заштитениот простор на вселенското летало, пишува „Futurism“.


Покрај последиците од микрогравитацијата, постојат и вселенско зрачење и моќни космички зраци, од кои густата атмосфера нè штити на Земјата.

Сепак, некои претходни експерименти врз животни дадоа охрабрувачки резултати. Уште во 2016 година, кинеските научници успешно одгледуваа ембриони од глувци во вселената, покажувајќи дека тие можат да ја достигнат фазата на бластоциста - фазата на развој во која ембрионот е подготвен да се имплантира во матката и да започне понатамошен развој во фетус.

Сличен успех постигнаа и јапонските истражувачи во 2023 година, чии ембриони одгледувани во услови на микрогравитација имаа околу 24% шанса да ја достигнат фазата на бластоциста, што е приближно половина од шансата во споредба со ембрионите развиени на Земјата.

Но, едниот е ембрион од глувци, а другиот е човечки ембрион. Покрај тоа, најновите кинески примероци се синтетички, што покажува дека истражувањето постепено напредува.

Како се одвиваше кинескиот експеримент

Синтетичките ембриони биле доставени до вселенската станица на 11 мај како дел од товарната мисија „Тјанџоу-10“, по што биле сместени во експерименталниот модул. Според „Live Science“, примероците се поделени во две групи што претставуваат различни фази на развој:

Првата група се состои од ембриони одгледувани на клетки од матката за да се симулира процесот на имплантација;

Втората група се состои од ембриони сместени во специјални микрофлуидни чипови, кои ја имитираат фазата во која клетките почнуваат да ги поставуваат темелите за формирање на ткива и органи.


„Експериментот засега оди многу добро... Претходно програмираниот автоматски систем секој ден ја менува хранливата средина за одгледување примероци“, изјавил Џу.

Експериментот траел пет дена, по што примероците биле замрзнати за зачувување. Конечните резултати нема да бидат познати сè додека примероците не се вратат на Земјата, каде што ќе бидат споредени со контролна група која останала во услови на Земјата во текот на целиот период.


Што е следно?

Дури и ако се покаже дека синтетичките ембриони не ги издржале успешно условите на микрогравитација, тоа не би значело крај на идејата за човечка репродукција во вселената, пишува „Futurism“. Јапонските истражувања, на пример, покажаа дека ембрионите изложени на вештачка гравитација имале околу 5% поголема веројатност да се развијат до фаза на бластоциста од оние што се развиле во микрогравитација.

Ова укажува дека идните технологии би можеле да ги ублажат негативните ефекти од вселенската средина.

„Можеби ќе можеме да користиме одредени технологии за да го намалиме нивното влијание. Ова е наш прв обид да одговориме на прашањето дали луѓето можат да преживеат и да се размножуваат во вселената. Се надевам дека одговорот е да“, изјавил Џу.

Доколку се покаже дека е можно, резултатите од ова истражување еден ден би можеле да станат важен чекор кон создавање трајни човечки населби на Месечината, Марс и други светови надвор од Земјата.