Станува збор за поточарка, растение кое доби совршена оценка 100/100 за нутритивна густина и со тоа ги надмина сите свои далеку попопуларни конкуренти.

Иако често се доживува само како додаток во салати, поточарката всушност припаѓа на семејството зелки. Блиска роднина е на брокулата, зелката, кељот, а и покрај нежниот изглед, крие исклучително богат нутритивен состав. Токму поради тоа во декември беше прогласена за „најздрав зеленчук на светот“, откако на листата од 41 „моќни“ видови овошје и зеленчук на американскиот Центар за контрола и превенција на болести (CDC) освои максимални 100 од 100 поени. Интересно е дека на самиот крај на истата листа се најде бататот.

Растение кое векови се ценело

Иако денес повторно привлекува внимание поради своите здравствени придобивки, поточарката била многу ценета уште во минатото. Позната е и како „растение на чисти води“, бидејќи успева исклучиво во чисти, изворски води.

Историските извори наведуваат дека Хипократ ја користел во првата болница во светот, на островот Кос, за лекување на болести на крвта. Исто така, римските војници ја јаделе верувајќи дека им ја зголемува силата и издржливоста. Нејзината вредност не останала само дел од минатото, бидејќи и денес е предмет на бројни научни истражувања. Најновите прегледи на студии потврдуваат дека поточарката спаѓа во таканаречената функционална храна, односно меѓу намирниците важни во превенција на хронични болести.

Зошто поточарката е пред сите?

Она по што се издвојува во однос на друг зеленчук е нејзината исклучителна нутритивна густина. Според достапните податоци, поточарката грам за грам содржи повеќе витамин Ц од портокал и лимон, повеќе калциум од полномасно млеко, како и повеќе железо од спанаќот.

Регистрираната диететичарка Никола Ладлам-Рејн изјави за „Daily Mail“: „Поточарката е богата со витамин К, витамин Ц, витамин А (во форма на бета-каротен), фолати, како и мали количини калциум, калиум и железо“.

Сето тоа доаѓа со многу мала енергетска вредност — околу 11 до 15 калории на 100 грама — и без присуство на масти.

Моќни растителни соединенија и заштита на организмот

Листовите на поточарката содржат природни растителни супстанции познати како глукозинолати. Кога растението се сече, гмечи или џвака, се ослободува ензимот мирозиназа, кој ги претвора глукозинолатите во биолошки активни соединенија, меѓу кои е и сулфорафанот.

Сулфорафанот е познат како моќен антиоксидант со антивоспалително дејство. Новите истражувања укажуваат и на важноста на соединението PEITC, односно фенетил изотиоцијанати, кои на поточарката ѝ даваат карактеристичен, благо лут вкус. За ова соединение е покажано дека може да помогне во заштита на ДНК од оштетувања, како и да го поттикне програмираното изумирање на клетките на рак.

Кога е потребна претпазливост?

Иако поточарката има бројни придобивки за здравјето, постојат ситуации во кои е потребна претпазливост. Ова растение содржи високи нивоа на витамин К, кој има важна улога во згрутчувањето на крвта. Поради тоа, лицата кои користат варфарин и слични антикоагулантни лекови, познати и како разредувачи на крв, мора да внимаваат на нејзиниот внес.

„Лицата кои земаат варфарин треба да одржуваат конзистентен внес на поточарка, а не целосно да ја избегнуваат. Како и кај другиот лиснат зеленчук, конзистентноста е клучна за стабилна антикоагулација“, објасни Ладлам-Рејн.

Дополнителна претпазливост се советува и на лицата кои земаат литиум, бидејќи поточарката има диуретско дејство. Тоа може да доведе до задржување на литиумот во организмот и да го зголеми ризикот од токсичност.