Изгледаат исушено, а живеат со милениуми: Тајната на древните борови

Точка

18/11/2026

15:00

363

Големина на фонт

а а а

Бавното растење, густото дрво и способноста да преживеат со само дел од живото стебло им помагаат на боровите Pinus longaeva да им одолеат на студот, сушата и времето.

Искривени стебла, суви гранки и само малку зеленило: древните борови често изгледаат како одамна да ја изгубиле битката со природата. Токму нивниот изглед, меѓутоа, ја раскажува приказната за исклучително долго преживување во сурови услови.

Видот Pinus longaeva расте на суви, карпести планински терени во западниот дел на САД. Студот, ветерот и недостигот од вода го ограничуваат растењето, но овие дрвја имаат приспособувања што им овозможуваат да опстојуваат илјадници години.

Древни борови на карпест терен во националниот парк „Грејт Бејсин“ во Невада; фотографијата не го прикажува „Метузалем“. Фото: U.S. National Park Service

Дел од дрвото може да изумре, а остатокот да продолжи

Според американската Служба за национални паркови, бавното растење создава густо дрво, отпорно на гниење и паразити. За време на суша дрвјата можат да влезат во период на мирување.

Нивната необична форма е дел и од механизмот на преживување: одделни делови можат да изумрат додека живите гранки продолжуваат да добиваат вода. Затоа сувото стебло не е сигурен знак дека целото дрво е мртво.

Живи архиви на минатото

Во прегледот за овој вид, службата објаснува дека годишните прстени им помагаат на научниците да ги истражуваат условите во кои дрвјата растеле. Споредувањето на прстените создава записи за минатото кои се протегаат низ многу човечки поколенија.

Познатиот бор „Метузалем“ се наоѓа во Калифорнија, но неговата точна локација се чува заради заштита. Старите борови во „Брајс Кањон“ се помлади — некои се проценуваат на околу 1.600 години. Долговечноста не ги прави неуништливи: ерозијата ги изложува корените, а движењето надвор од патеките дополнително ги загрозува.