„WIRED“ предупредува дека проблемот со приватноста кај АИ-системите се префрла од класичните интернет-сервиси и апликации кон самите разговори што корисниците ги водат со четботовите.

Тоа не значи дека секој АИ-сервис автоматски ги „краде“ вашите податоци. Проблемот е во тоа што корисникот често не знае доволно јасно што се собира, колку долго се чува, кој може да пристапи до информациите и дали содржината се користи за подобрување на моделите.

1. Не испраќајте ѝ на АИ нешто што не би го објавиле јавно

Ова е веројатно наједноставното правило.

Ако документот е доверлив, не треба без размислување да го копирате во јавен четбот.

Тоа особено се однесува на:

• број на лична карта или пасош

• матичен број

• број на банкарска сметка

• податоци од платежна картичка

• лозинки

• деловни договори

• интерни финансиски податоци

• доверливи документи на компанијата

• приватни разговори на други луѓе

• медицинска документација

• фотографии од документи

Дури и кога АИ ви е потребна само за да „сумира документ“, претходно отстранете ги информациите што не се неопходни за задачата.

Добра практика е наместо вистинските податоци да користите заменски вредности.

На пример, наместо:

„Анализирај го овој договор меѓу Марко Петровиќ и компанијата „XYZ“, чиј даночен број е …“

можете да напишете:

„Анализирај го овој договор меѓу [КЛИЕНТ] и [КОМПАНИЈА], без потреба да обрнуваш внимание на идентификациските податоци.“

2. Проверете ги поставките за приватност

Не претпоставувајте дека стандардните поставки автоматски се најдобри за вас.

АИ-сервисите имаат различни политики и опции за управување со податоците. Некои услуги овозможуваат исклучување на користењето на разговорите за подобрување на моделите, бришење на историјата или користење привремени разговори.

Затоа е корисно веднаш по креирањето на профилот да ги отворите поставките „Privacy“, „Data Controls“, „Memory“ или слични опции, во зависност од сервисот.

Посебно внимание треба да се обрне на функциите за меморија. „ChatGPT“, на пример, има можност за зачувување информации меѓу разговорите, а корисникот може да ги прегледува и да управува со зачуваните мемории.

Со други зборови, не е доволно само да избришете еден разговор доколку некоја информација претходно била зачувана како меморија.

3. Бидете особено внимателни со деловните документи

Ова е една од најважните работи за вработените.

АИ може за неколку секунди да анализира табела, договор, презентација или финансиски извештај. Но, прашањето не е само дали АИ може да го направи тоа, туку и дали имате дозвола тој документ да го испратите до надворешен сервис.

Ако компанијата нема јасна политика за користење АИ, не претпоставувајте дека сè е дозволено.

За доверливи деловни податоци можеби се посоодветни деловни АИ-производи со поинакви контроли на податоците. „WIRED“ наведува дека одредени деловни АИ-сервиси нудат политики „Zero Data Retention“, додека постојат и решенија што ги обработуваат податоците локално или со дополнителни технички механизми за заштита.

4. Не верувајте само на ознаката „приватно“

Една од најважните лекции е дека треба да се прави разлика меѓу ветувањето за приватност и техничката гаранција.

Некои сервиси може да тврдат дека ги штитат податоците на корисниците, но начинот на кој податоците навистина се обработуваат зависи од нивната инфраструктура, политиката за чување податоци, енкрипцијата и другите технички решенија.

Постојат и системи што се обидуваат да го намалат количеството податоци достапни за самиот провајдер. „WIRED“ како еден од примерите наведува сервиси што користат криптографски методи и „Trusted Execution Environments“ за разговорите да останат недостапни дури и за самиот давател на услугата.

За просечниот корисник, сепак, наједноставната заштита и понатаму е – да не испраќа непотребни чувствителни информации.

5. Размислете пред да прикачите фотографија

Приватноста не е само прашање на текст.

АИ-алатките денес можат да анализираат фотографии, документи, видео и аудиоснимки. Тоа значи дека корисникот може ненамерно да испрати многу повеќе информации отколку што првично планирал.

Фотографија од документ, на пример, може да содржи име, адреса, број на документ, потпис или други податоци што не се потребни за АИ да го реши вашиот проблем.

Пред да испратите слика, запрашајте се:

Дали на АИ навистина ѝ е потребна целата фотографија?

Ако не е потребна, подобро е да ги отсечете непотребните делови или да ги отстраните податоците што можат да идентификуваат некое лице.

6. За најчувствителните задачи размислете за локална АИ

Постои уште еден пристап: АИ што работи локално на вашиот уред.

Кај таквите системи, дел или целиот процес на обработка може да се одвива на компјутерот наместо податоците да се испраќаат на оддалечен сервер. „WIRED“ наведува локални АИ-опции како „Ollama“, како и „Apple Private Cloud Compute“, како примери за различни пристапи кон поприватна обработка на податоците.

Ваквите решенија, сепак, имаат и свои недостатоци. Локалните модели може да бараат помоќен хардвер, може да бидат помалку способни од најголемите „cloud“ модели, а нивното поставување често е покомплицирано.

Затоа приватноста кај АИ често претставува компромис меѓу цената, практичноста, перформансите и нивото на контрола врз податоците.

7. Користете ја АИ како надворешен сервис, а не како сеф

Можеби најкорисното правило е токму ова: Не гледајте на АИ-четботот како на дигитален сеф. Дури и кога сервисот има добри безбедносни механизми, не постои причина да му испраќате податоци што не му се потребни за задачата.

Ако сакате АИ да напише деловен мејл, не мора да ѝ ги дадете вистинските телефонски броеви и адреси.

Ако треба да анализира договор, можете да ги отстраните имињата и идентификациските податоци.

Ако треба да анализира табела, можете да ги замените вистинските клиенти со генерички ознаки.

Ако треба да ви помогне околу биографија, не мора да ги внесувате сите лични податоци.

Колку помалку непотребни податоци испраќате, толку помалку податоци потенцијално можат да бидат изложени.

Што тогаш всушност треба да правите?

Користењето АИ не значи дека мора целосно да се откажете од приватноста. Потребно е само да го промените начинот на кој размислувате за информациите што ги испраќате.

Пред да притиснете „Send“, поставете си три прашања:

Дали АИ навистина мора да го знае ова?

Дали би имал проблем доколку оваа информација стане достапна на трета страна?

Можам ли истата задача да ја решам без испраќање вистински лични податоци?

Ако одговорот на последното прашање е „да“, изберете ја таа опција.

АИ ќе станува сè поприсутна во секојдневниот живот, а со тоа ќе расте и количеството податоци што ѝ ги доверуваме. Затоа заштитата на приватноста повеќе не е само прашање на тоа која АИ ја користите, туку и што ѝ дозволувате да знае за вас.