Пукнатината на самиот врв на Хохфогел непрестајно се шири, а научниците очекуваат одрон од неколку стотици илјади кубни метри карпи, пишува „Euronews“.

Хохфогел, планина висока 2.592 метри во Алгауските Алпи, се наоѓа на границата меѓу Германија и австриски Тирол. Во јуни од планината веќе се одвоиле околу 2.000 кубни метри карпи, но истражувачите сега предупредуваат дека е неизбежен нов, значително поголем одрон. Според нивните процени, по падината би можеле да се урнат до 400.000 кубни метри материјал.

На самиот врв му се заканува уривање бидејќи пукнатината, присутна уште од 19 век, непрестајно се шири. Според историските записи, процепот некогаш бил широк колку човечки рамена, а денес достигнал неколку метри.

Експертите ја следат оваа критична точка веќе дванаесет години. На почетокот го правеле тоа со излегувања на терен, а од 2018 година користат трајно поставени сензори и мерна опрема.

На теренот се употребува и дрон со ласерски скенер. Оваа пролет инструментите забележале поместувања од дури пет милиметри неделно, што во геолошка смисла е исклучително брзо.

За споредба, Алпите во просек се поместуваат околу 1,8 милиметри годишно. Податоците од системот за рано предупредување ги навеле научниците да издадат предупредување. Искачувањето од австриската страна веќе извесно време е затворено за планинарите, додека пристапот од Германија и натаму е отворен.

На почетокот на октомври тим од Техничкиот универзитет во Минхен („TUM“), предводен од професорот по геологија Михаел Краутблатлер, повторно се искачил на врвот за да ги прегледа теренот и мерната опрема.

Краутблатлер е експерт за одрони и свлечишта, а неговата цел, како што изјавил во февруари за Германскиот планинарски сојуз („DAV“), е „да ги опремиме опасните подрачја со напредни системи за рано предупредување за да можеме правилно да ги протолкуваме знаците што ни ги испраќа планината“.

Податоците од сензорите пристигнуваат непрестајно

На Хохфогел се поставени повеќе од 30 сензори кои со милиметарска прецизност го следат целиот врв и го бележат секое поместување. Експертите од „TUM“ во 2024 година ја опишале главната пукнатина како процеп широк до шест метри, долг околу 35 и длабок приближно 60 метри.

Новата пукнатина на југозападниот гребен сега се смета за клучна слаба точка бидејќи таму се забележани најголемите поместувања. Научниците го нарекуваат тоа место „Пукнатина 6“. Според зборовите на Краутблатлер, слични системи моментално се користат на уште само две локации – во клисурите Партнах и Хелентал.

„Таму детално учиме какви сигнали испраќа планината и колку однапред. Често станува збор за само неколку дена или часа. Таквите системи ќе бидат клучни во високите планински подрачја бидејќи доаѓаат промени кои ги надминуваат сите наши досегашни искуства“, изјавил Краутблатлер за „DAV“.

Истражувачите во своите канцеларии добиваат податоци од инструментите неколкупати на час. Краутблатлер се надева дека технологијата ќе помогне Алпите да останат достапни, но и дека властите ќе можат навреме да ги затворат опасните подрачја пред да дојде до катастрофа.

Одронот може да се активира во секој момент

Научниците сметаат дека планината ја достигнува критичната точка и дека по падината би можеле да се урнат меѓу 250.000 и 400.000 кубни метри камења. Како една од причините за сè побрзото поместување на карпите ги наведуваат екстремните временски услови.

Јоханес Лајнауер од тимот на „TUM“ изјавил за „Deutschlandfunk“ дека на Хохфогел гледаат „јасно влијание на обилните врнежи, односно силните дождови, невремињата со грмежи и топењето на снегот“.

„Таквите невремиња се сè почести и поинтензивни поради климатските промени, а тоа влијае врз брзината и зачестеноста на ваквите одрони“, додал Лајнауер.