Монт Еверест е највисоката планина на Земјата ако висината ја мериме од нивото на морето. Но, ако се запрашаме која точка на површината на Земјата е најоддалечена од центарот на планетата, одговорот не е Еверест, туку Чимборазо, неактивен вулкан во Еквадор. Причината е тоа што Земјата не е совршена сфера, туку е малку сплескана на половите и испакната околу екваторот.
Овој факт, меѓу другото, го наведува и американската Национална управа за океани и атмосфера („NOAA“).
Секако, Еверест и понатаму останува крал кога станува збор за висината над нивото на морето. Неговата официјална висина, која Непал и Кина заеднички ја објавија во 2020 година, изнесува 8.848,86 метри. Чимборазо, според истиот критериум, е значително понизок. Според „NOAA“, неговиот врв се наоѓа на околу 6.268 метри надморска височина.

Како пониска планина може да биде „повисока“?
Одговорот лежи во обликот на Земјата. Таа не е совршена топка, туку е благо сплескана на половите и испакната околу екваторот. Тоа е последица на нејзината ротација.
Додека планетата се врти околу својата оска, масата на екваторот се движи побрзо отколку масата во близина на половите и чувствува посилен ефект што може да се спореди со центрифугата во машина за перење алишта. Колку побрзо се врти барабанот, толку повеќе алиштата „бегаат“ и притискаат кон ѕидовите.
Во машината за перење, ѕидовите на барабанот ги спречуваат алиштата да излетаат, а низ отворите излегува само водата. Во случајот на Земјата, таа улога ја има гравитацијата. Таа спречува масата да се распрсне во вселената, но ротацијата во текот на милијарди години придонела Земјата да добие рамнотежен облик во кој силите се поништуваат – малку сплескана на половите и испакната околу екваторот.

Испакнатоста на екваторот не е голема во однос на целата Земја, но е значајна во споредба со планините. Разликата помеѓу екваторскиот и поларниот радиус на Земјата изнесува околу 21 километар.
Бидејќи Чимборазо се наоѓа многу блиску до екваторот, неговата висина во однос на центарот на Земјата започнува од природно повисокиот дел на планетата. Еверест се наоѓа речиси 28 степени посеверно, па неговото ниво на морето е поблиску до центарот на Земјата.
Според „NOAA“, врвот на Чимборазо е повеќе од 2.072 метри подалеку од центарот на Земјата отколку врвот на Еверест.
Сè зависи од тоа од каде мериме
Тоа не значи дека учебниците згрешиле кога го прогласиле Монт Еверест за највисока планина. Тоа само значи дека зборот „највисок“ зависи од тоа од каде се врши мерењето.
Ако мериме од просечното ниво на морето, победник е Еверест.
Ако мериме оддалеченост од центарот на планетата, победник е Чимборазо.

Постои и трет начин на мерење, при кој добиваме трет победник.
Имено, ако се мери од основата на планината до нејзиниот врв, победник е Мауна Кеа на Хаваите, бидејќи најголемиот дел од овој вулкан се наоѓа под морската површина.
Според податоците на „NOAA“, Мауна Кеа од својата основа до врвот се издига повеќе од 10.210 метри.
Поради тоа често се вели дека Чимборазо е точката на Земјата која е „најблиску до вселената“.













