Поради интеракцијата меѓу храната и лековите можат да се појават сериозни здравствени проблеми, поради што е важно да знаете кои комбинации треба да ги избегнувате. Стручњаците особено предупредуваат на грејпфрут, лиснат зелен зеленчук, млечни производи и алкохол во комбинација со лекови како антибиотици, статини, антикоагуланси и лекови за намалување на крвниот притисок, пишува „EatingWell“.

Грејпфрут

Иако можеби звучи изненадувачки, грејпфрутот е една од најпроблематичните намирници за комбинирање со лекови. „Грејпфрутот и неговиот сок можат да ги нарушат ензимите во црниот дроб кои се одговорни за разградување на одредени лекови, вклучувајќи некои статини, лекови за крвен притисок и лекови против анксиозност“, објаснува Бурдон. Ризична е и комбинацијата на грејпфрут со некои антихистаминици, кортикостероиди и имуносупресиви.

„Дури и една чаша сок од грејпфрут може значително да го зголеми нивото на лекот во крвта“, истакнува фармацевтката д-р Лили Шапиро. Тоа го зголемува ризикот од сериозни несакани ефекти како оштетување на црниот дроб и мускулите или откажување на бубрезите. Во некои случаи, како кај лекот за алергија „Allegra“, грејпфрутот може да има спротивен ефект и да ја намали ефикасноста на лекот.

За разлика од другите намирници, проблемот не може да се реши ако грејпфрут консумирате неколку часа по земањето на лекот. „Неговиот ефект може да трае и до 24 часа, па затоа земањето на лекот во друго време од денот нема да ја спречи интеракцијата“, вели фармацевтката д-р Кристин Д. Зомер.

Лиснат зелен зеленчук

Друга група намирници на кои треба да се обрне внимание е лиснатиот зелен зеленчук како кељ, спанаќ, брокула и раштика. Овие намирници се богати со витамин К, кој може да влијае врз дејството на одредени лекови за разредување на крвта. „Преголемиот внес на витамин К може да го поништи дејството на варфаринот, што може да доведе до создавање згрутчувања на крвта“, објаснува д-р Мериен Амиршахи, фармацевт и лекар.

Сепак, тоа не значи дека мора целосно да избегнувате лиснат зеленчук ако земате антикоагуланси. Клучот е секој ден да внесувате приближно иста количина.

„Кај пациентите кои земаат лекови за разредување на крвта и одеднаш ќе го зголемат внесот на кељ или спанаќ, вредностите можат значително да се нарушат“, вели Шапиро и додава: „Решението е дозата на лекот да се прилагоди на вашата реална исхрана.“

Посоветувајте се со вашиот лекар за прецизно да ја прилагоди дозата на лекот врз основа на внесот на витамин К.

Млечни производи

Млечните производи како сирење, млеко и јогурт можат да бидат проблематични во комбинација со антибиотици како флуорохинолони, кои се користат за лекување уринарни и респираторни инфекции.

„Калциумот во цревата се врзува за антибиотикот и ја намалува неговата апсорпција и ефикасност, што може да доведе до неуспешно лекување на инфекцијата“, вели Амиршахи.

Може да забележите дека симптомите на инфекцијата не се подобруваат и покрај земањето антибиотици. Млечните производи исто така можат да ја намалат ефикасноста на левотироксинот, лек за лекување хипотироидизам и рак на тироидната жлезда.

Алкохол

Иако не е храна, важно е да се спомене и алкохолот. „Алкохолот често е дел од оброкот, но во комбинација со седативи како антихистаминици, лекови против болка и психијатриски лекови може да го засили нивното дејство, што доведува до прекумерна поспаност и ризик од повреди“, предупредува Амиршахи.

Алкохолот влегува во интеракција со многу други лекови, вклучувајќи ги и оние за лекување артритис, АДХД, згрутчување на крвта, дијабетес, висок крвен притисок, покачен холестерол и несоница.

Во многу случаи може да предизвика засилена поспаност, но можни се и посериозни реакции како несвестица, оштетување на црниот дроб или срцеви проблеми.

„Исто така може да ја оштети желудочната слузница ако се зема со лекови како аспирин или ибупрофен“, додава Амиршахи.

Како безбедно да земате лекови

За да бидете сигурни дека вашите лекови делуваат како што треба и дека ненамерно не го зголемувате ризикот од несакани ефекти, фармацевтите нудат неколку совети.

Пред сè, секогаш е добра идеја да разговарате со вашиот лекар или фармацевт. „Иако алатките за проверка на интеракции меѓу лекови се корисни, некои од нив не ги опфаќаат интеракциите меѓу лековите и храната“, напоменува Амиршахи.

Фармацевтот исто така може да ви даде клучни информации. „Фармацевтите најдобро знаат дали некој лек треба да се зема со храна, на празен желудник или да се избегнуваат одредени намирници и пијалаци“, вели Бурдон.

Шапиро додава: „Тоа е бесплатен ресурс кој повеќето луѓе недоволно го користат.“

Исто така е важно да внимавате на времето на земање на лекот. „Апсорпцијата на лековите може да зависи од pH вредноста во желудникот или од присуството на храна“, објаснува Амиршахи.

„Некои лекови мора да се земаат на празен желудник, додека други се земаат со храна или дури со оброк богат со масти.“

Понекогаш и понатаму можете да ја јадете омилената храна, само треба да ја консумирате неколку часа пред или по земањето на лекот. Разговарајте со вашиот лекар за идеалното време за земање на лекот и дали треба целосно да избегнувате одредени намирници.

На крајот, воспоставете рутина. „Еден од наједноставните начини да го намалите ризикот од интеракции меѓу лекови и храна е да создадете рутина за земање лекови“, советува Бурдон.

Откако ќе утврдите идеално време за земање лекови и оброци, придржувајте се до тој распоред. Во тоа можат да ви помогнат и потсетници на мобилниот телефон додека не ја усвоите навиката.

Фармацевтите, значи, предупредуваат дека грејпфрут, лиснат зеленчук, млечни производи и алкохол можат да го нарушат дејството на вообичаените лекови за лекување анксиозност, покачен холестерол, болки, згрутчување на крвта, инфекции и хипотироидизам.

Нивното комбинирање може да ја намали ефикасноста на терапијата или да го зголеми ризикот од штетни несакани ефекти. Ако не сте сигурни, побарајте совет од вашиот лекар или фармацевт.

Тие можат да ви објаснат дали треба целосно да избегнувате одредени намирници или е доволно да ги консумирате со неколку часа разлика од лекот. Неколку едноставни промени во исхраната можат да направат голема разлика за безбедноста и ефикасноста на вашата терапија.