Ја бушеле Земјината кора до 12.262 метри, а потоа нагло запреле: Она на што наишле ги изненадило научниците

Точка

12/05/2026

18:26

1.481

Големина на фонт

а а а

Проектот започнал во 1970 година во Советскиот Сојуз, во близина на границата со Норвешка. Амбициозната цел била да се достигне длабочина од 15 километри и да се истражат дотогаш непознатите слоеви на Земјината кора.

Длабоко под површината на северна Европа, скриена во студената тундра на Колскиот Полуостров, се наоѓа Колската супердлабока бушотина – најдлабоката дупка што човештвото некогаш ја ископало. Иако има пречник од само 23 сантиметри, оваа вертикална бушотина достигнува дури 12.262 метри длабочина, што ја прави подлабока и од легендарното дно на Маријанскиот Ров, најдлабоката точка во океаните.

Проектот започнал во 1970 година во Советскиот Сојуз, во близина на границата со Норвешка. Амбициозната цел била да се достигне длабочина од 15 километри и да се истражат дотогаш непознатите слоеви на Земјината кора. Дупчењето се изведувало со специјално дизајнирани машини, меѓу кои „Uralmash-4E“ и подоцна „Uralmash-15000“, бидејќи тогашната технологија не била подготвена за такви услови.

И покрај огромните напори, дупчењето во 1994 година било запрено на длабочина од 12,2 километри. Главната причина била екстремната температура од околу 200 степени Целзиусови, која го попречувала работењето на машините, како и недостигот од финансиски средства. Проектот официјално бил прекинат, а бушотината запечатена со метален капак прицврстен со 12 завртки.

Врз основа на добиените податоци, Русите процениле дека температурата на 15 километри длабочина би изнесувала најмалку 300 степени Целзиусови и дека нивната механизација тогаш едноставно повеќе не би функционирала. Веќе и на достигнатата длабочина карпите се однесувале „како пластика“.

Освен температурата, научниците биле изненадени и од откривањето вода на длабочини за кои се сметало дека се целосно суви, како и од пронаоѓањето микроскопски фосили на неверојатни 6,7 километри длабочина.

Дупчењата во различни форми продолжиле сè до 2005 година. Истражувањата целосно престанале во 2008 година, кога целиот комплекс бил напуштен.


Иако станува збор за фантастично достигнување на руските научници, факт е дека 12 километри претставуваат само третина од Балтичкиот штит, кој е дебел околу 35 километри. Поедноставено кажано – Русите со децении бушеле и успеале да поминат „само“ 0,002% од патот до самото јадро на Земјата.

Денес целиот комплекс е напуштен, но и понатаму привлекува љубопитници и ентузијасти кои доаѓаат да го видат зарѓаниот капак под кој се крие најдлабокиот поглед на човештвото во внатрешноста на нашата планета.

Колската бушотина сепак не била залудна – на научниците им овозможила низа фасцинантни откритија. На длабочини меѓу 3 и 6 километри била пронајдена вода, иако дотогаш се верувало дека тоа е невозможно. Освен тоа, на длабочина од седум километри биле откриени фосилни остатоци од микроскопски планктон, како и високи концентрации на гасовит водород, што дополнително го продлабочило нашето разбирање за геолошките процеси во Земјината кора.


Иако заборавена од институциите, Колската супердлабока бушотина и натаму останува едно од најимпресивните поглавја во историјата на научните истражувања.

Во 1990 година, длабоко во Земјината кора бушеле и Германците, на подрачјето на Баварија. Тие достигнале длабочина од 9.101 метар и таму наишле на температура од дури 260 степени Целзиусови. Бидејќи на тие температури карпите се однесувале како течност, дупката било невозможно да се одржува проодна, па проектот бил прекинат.