Колку е навистина здрав протеинот во прав и дали ни е потребен?

Точка

21/04/2026

10:58

433

Големина на фонт

а а а

Протеините во прав стануваат сè попопуларни меѓу спортистите и рекреативците како брз начин за зголемување на внесот на протеини, но експертите предупредуваат дека нивната корист и безбедност зависат од квалитетот на производот и начинот на употреба.

Протеините во прав станаа речиси неизоставен дел од современата исхрана, особено кај рекреативците, спортистите и сите што сакаат лесно да го зголемат внесот на протеини. Тие нудат практичност, брза подготовка и јасно деклариран нутритивен состав. Сепак, со нивната популарност доаѓаат и прашања: дали се навистина потребни, колку се безбедни и дали можат да ја заменат „вистинската“ храна? Одговорот не е едноставен и зависи од начинот на користење, квалитетот на производот и целокупната исхрана.


Што всушност добиваме со протеините во прав

Протеините во прав најчесто се добиваат од млеко (сурутка – whey и казеин), но и од растителни извори како грашок, ориз или соја. Нивната главна предност е висок внес на протеини со релативно малку калории, што може да биде корисно за изградба на мускули, закрепнување по тренинг или при диети со ограничен внес на енергија.

Квалитетните протеински прашоци ги содржат сите есенцијални аминокиселини и лесно се варат, па се практичен избор по физичка активност. Сепак, истите хранливи материи можат да се внесат и преку целосни намирници како јајца, риба, месо или мешунки, кои покрај протеини обезбедуваат и витамини, минерали и влакна. Затоа, протеините во прав треба да се гледаат како додаток, а не како замена за разновидна исхрана.


Кога се корисни, а кога проблематични

Протеините во прав можат да бидат корисни кога е тешко да се задоволат дневните потреби – на пример при интензивни тренинзи или забрзан начин на живот. Сепак, постојат ситуации кога нивната употреба може да биде спорна.

Прво, многу производи на пазарот содржат додатоци како засладувачи, ароми и згуснувачи. Иако повеќето од овие супстанции се сметаат за безбедни, нивната долгорочна употреба и комбинирање во поголеми количини не е секогаш доволно истражено.

Кај некои лица може да се појават и дигестивни проблеми, особено кај протеините на база на млеко – надуеност, грчеви или нетолеранција на лактоза не се реткост.

Исто така, квалитетот на производот е од исклучително значење. Анализите покажале дека одредени протеински прашоци можат да содржат траги од тешки метали, пестициди или други нечистотии, во зависност од процесот на производство и контролата на квалитет.

Важно е да се нагласи дека протеините во прав не се неопходни за повеќето луѓе – урамнотежената исхрана вообичаено може да обезбеди доволен внес на протеини без суплементи.


Заклучок

На крај, протеините во прав можат да бидат корисна алатка, но нивната вредност зависи од контекстот. Квалитетен производ, умерена употреба и потпирање на целосни намирници како основа на исхраната остануваат клучни фактори за долгорочно здравје.