Гречен Рубин, една од највлијателните современи авторки и истражувачки во областа на среќата и човечката природа, повеќе од 12 години проучува што навистина придонесува за исполнет живот.
Авторка е на бројни книги, меѓу кои и светскиот бестселер „Проектот Среќа“. Нејзините дела се продадени во повеќе од 3,5 милиони примероци ширум светот, а го води и наградуваниот подкаст „Happier with Gretchen Rubin“, посветен на практични стратегии за посреќен живот. Нејзината најнова книга го носи насловот „Тајните на зрелоста“.
Парите, како што вели таа, се еден од најсложените и најинтересните фактори што влијаат врз нашето чувство на среќа. Иако е точно дека сами по себе не можат да ја купат среќата, начинот на кој ги трошиме и тоа како може да придонесе за нашето задоволство или да го наруши. Токму тоа сознание ја навело да осмисли едноставно правило што на нејзиниот живот му донело повеќе јасност, енергија и чувство на слобода: месец без трошење.
Месец без трошење подразбира токму тоа што го кажува и името – цели 30 дена без купување на сè што не е неопходно. Киријата, сметките, комуналиите и другите основни обврски, секако, редовно се плаќаат. Меѓутоа, дискреционата потрошувачка, како купување нови гаџети, книги или нарачување храна, целосно се исфрла.
Ваквиот пристап го прекинува допаминскиот циклус на импулсивно купување. Истражувањата покажуваат дека импулсивните купувања предизвикуваат краткотраен скок на допамин, но дека чувството на задоволство брзо исчезнува. Исто така, често се случува, кога не им удоволуваме на моменталните пориви, тие да не растат, туку со текот на времето да ослабуваат.
Овој експеримент носи и драгоцено самоспознание. Многумина, вклучувајќи ја и самата авторка, трошат пари речиси несвесно: кафе во минување, нова кошула без посебна причина, претплата што ретко ја користат, но никогаш не ја откажале. Кога веќе не можеме да „поминеме со картичката“ за да го ублажиме стресот или досадата, стануваме посвесни за сопствените обрасци на однесување.
Краток период на одрекување нè тера да се запрашаме: дали ги користиме своите ресурси промислено, во согласност со сопствените вредности и долгорочната среќа?
• Разјаснете ја својата причина
Прецизно дефинирајте што сакате да постигнете. Дали штедите за поголема инвестиција, сакате да го намалите нередот дома или да го усогласите однесувањето со сопствените вредности? Причината што е поврзана со нешто што навистина сакате е посилна од она што мислите дека „треба“ да го правите.
• Одредете временски рок
Ако целиот месец ви делува премногу, обидете се со една недела или еден ден во неделата. Прилагодете го планот на својот животен стил и финансиска ситуација. Не мора сè да биде целосно или ништо.
• Дефинирајте ги своите основни потреби
Категоријата основни трошоци може да опфати повеќе од сметки и намирници. На пример, можете да вклучите и активности што ви се важни, како дружење со пријателите. За време на својот „февруари без трошење“, Рубин купува само неопходни домашни потреби и подароци.
• Направете листа на желби
Кога ќе почувствувате порив да кликнете на „купи сега“, наместо тоа додадете го производот на листата на желби. Одложувањето на купувањето до крајот на месецот често ја разјаснува разликата помеѓу она што навистина го сакате и она што бил само минлив импулс.
• Поставете заштитни механизми
Ако имате навика да купувате од досада, однапред осмислете алтернативни активности што ќе ви помогнат тоа да го надминете.
• Дајте смисла на заштедените пари
Одлучете однапред каде ќе заврши парите што ќе ги заштедите. Дали ќе формирате фонд за итни случаи, ќе отплатите долг, ќе инвестирате или ќе штедите за патување? Кога штедењето има јасна цел, тоа не се доживува како одрекување, туку како добивка.
• Користете го она што веќе го имате
Пред да купите нешто ново, проверете што веќе поседувате. Можеби дома ве чекаат книги што планиравте да ги прочитате или заборавени работи што повторно можат да послужат. Исто важи и за остава, каде често се наоѓаат намирници што со месеци собирале прашина.
Месецот на свесна потрошувачка го преместува фокусот од купување како брзо решение кон вистинско решавање на проблемите. Помалку време поминато во пребарување продавници значи повеќе време за односи, активности и работи што навистина имаат трајна вредност.
