Новиот показател на Европската централна банка упатува на раст на договорените плати од 2,8 проценти во првата половина на 2027 година. Податоците објавени денеска се засноваат на веќе склучени колективни договори, со сè помал опфат за подалечните месеци. ЕЦБ нагласува дека показателот може да се ревидира и дека не е прогноза за сите плати.
Колективните договори во еврозоната упатуваат на умерен раст на платите, но сликата за следната година сè уште е нецелосна. Европската централна банка денеска, 4 ноември, го ажурираше својот показател врз основа на договорите склучени до средината на октомври.
Основниот показател е на 2,7 проценти за втората половина на 2026 година и 2,8 проценти за првата половина на 2027. За третото тримесечје на следната година изнесува 2,4 проценти, но со ограничен опфат на вработени.
Евробанкноти, архивска илустративна фотографија. Фото: Daniel Reinhardt / dpa / picture alliance, преку DW
Договорените покачувања не се прогноза за секого
ЕЦБ предупредува дека идниот дел од показателот не треба да се толкува како прогноза: тој ги опфаќа информациите од активните колективни договори што се достапни во моментот. Со нови договори, бројките може да се променат.
Опфатот се намалува од 46,2 проценти од вработените во земјите учеснички за 2026 година, на 31,8 проценти за првата половина на 2027 и 23,3 проценти за третото тримесечје. Токму затоа подалечните бројки бараат поголема внимателност.
Ројтерс ја става објавата во контекст на следењето дали поскапата енергија ќе се пренесе врз платите. Банката минатата недела ги задржа каматите, додека идните одлуки ќе зависат од економската слика. Денешниот показател сам по себе не е нова одлука за каматните стапки.
Поголема плата и поголема куповна моќ не се исто
Показателот за договорени плати не кажува самостојно колку повеќе стоки и услуги може да купи домаќинството. Во објаснувањето на ЕЦБ за платите, реалното движење се следи со споредба меѓу номиналниот раст и инфлацијата.
Куповната моќ зависи и од цените. Ако платата расте, а трошоците за живот се зголемуваат побрзо, поголемиот паричен износ не мора да значи подобар животен стандард. Ова е општо економско објаснување, а не пресметка на реалните плати за 2027 година.
За целосна оценка треба да се земат предвид и структурата на примањата, еднократните исплати и движењето на цените. Затоа договорениот процент не е автоматска мерка за промената на стандардот на секој вработен.
Извори: ЕЦБ, 4 ноември 2026; Ројтерс; ЕЦБ: објаснување за платите и куповната моќ.
Насловна фотографија: евробанкноти, архивска илустрација. Фото: Daniel Reinhardt / dpa / picture alliance, преку DW.
