Настинките се чести во текот на есента и зимата и во повеќето случаи поминуваат во блага форма, со нега во домашни услови. Сепак, она што на прв поглед наликува на обична настинка понекогаш може да биде грип или друга респираторна инфекција што бара дополнително внимание и лекарски надзор.

Раното препознавање на разликата има практична вредност. Тоа помага детето да ја добие соодветната поддршка, ја намалува можноста за пренесување на инфекцијата на останатите членови на семејството и спречува компликации што се развиваат кога посериозните симптоми ќе бидат занемарени.

Како обично изгледа настинката

Настинката ја предизвикуваат голем број вируси, а меѓу нив најчести се риновирусите. Симптомите најчесто се развиваат постепено, во текот на неколку дена. Се јавуваат течење или затнатост на носот, кивање и благо воспаление на грлото. Кашлицата може да биде од блага до умерена. Температурата останува ниска или воопшто ја нема, а заморот е присутен, но поднослив.

Повеќето настинки поминуваат сами од себе во рок од седум до десет дена. Во тој период децата се чувствуваат непријатно, но најчесто остануваат прилично активни и будни. Продолжуваат да си играат, да јадат и да комуницираат, иако можеби побавно од вообичаено. Доволното внесување течности и лековите и препаратите што ќе ги препорача лекарот обично се сосема доволни за да се олесни состојбата до целосното закрепнување.

Знаци според кои се препознава грипот

Грипот го предизвикува вирусот на инфлуенца и на самиот почеток може да наликува на настинка. Разликата најдобро се забележува во брзината на појавување и интензитетот на симптомите. Температурата може нагло да се покачи, често над 38°C, а ја придружуваат треска и болки во мускулите. Заморот може да биде толку изразен што детето едвај станува од кревет и одбива активности во кои вообичаено ужива.

Главоболката и воспалението на грлото се јавуваат заедно со кашлица, која со текот на времето може да стане силна. Кај децата понекогаш се појавуваат и мачнина или повраќање, што дополнително го отежнува внесувањето течности. Токму оваа комбинација од нагол почеток и силни тегоби го разликува грипот од настинката, која се развива постепено.

Грипот носи и поголем ризик од компликации. Меѓу нив се воспаление на белите дробови, бронхитис и инфекции на увото. Најчувствителни се малите деца, постарите лица и сите оние што живеат со хронични здравствени состојби, па кај нив секое ненадејно покачување на температурата бара повнимателна процена.

Симптоми што не трпат одложување

Не секоја покачена температура и секоја кашлица се причина за тревога. Сепак, постојат јасни знаци по чие појавување не треба да се одложува повикот до педијатарот или заминувањето во службата за итна медицинска помош. Меѓу нив спаѓаат отежнатото или забрзаното дишење, како и болката или притисокот во градите. Високата температура што трае подолго од три дена, исто така, бара лекарски преглед.

Поспаноста од која детето тешко се буди бара брза реакција. Истото важи и за знаците на дехидратација, како што се сува уста, ретко мокрење, мал број влажни пелени или вртоглавица. Синкастата боја на усните или лицето бара итна медицинска помош.

Посебна претпазливост е потребна во ситуација кога детето навидум закрепнува, а потоа неговата состојба повторно се влошува, и тоа повеќе отколку претходно. Таквиот тек може да укажува на воспаление на белите дробови, инфекција со респираторниот синцицијален вирус (RSV) или други респираторни заболувања што бараат стручна процена и лекување под лекарски надзор.

Домашна нега што навистина помага

Кај благите симптоми на настинка или грип, домашната нега има најголем удел во закрепнувањето. Внесувањето течности е особено важно. Водата, супата и пијалаците со електролити помагаат да се спречи дехидратација, особено кога детето јаде помалку.

Одморот во мирна и пријатна средина го поддржува функционирањето на имунолошкиот систем. Децата што се чувствуваат безбедно и им е топло полесно поднесуваат неколкудневно лежење, па закрепнувањето тече полесно. За ублажување на тегобите се користат навлажнувачи на воздухот, физиолошки раствор во форма на спреј и топли тушеви, кои ја олеснуваат затнатоста на носот. Лековите за намалување на температурата и другите препарати треба да се даваат исклучиво според советот на педијатарот.

Редовното миење на рацете ги штити останатите членови на домаќинството. Децата што ќе научат често и темелно да ги мијат рацете ја намалуваат можноста вирусот да се прошири низ целото семејство. Тестирањето, исто така, има своја улога, бидејќи симптомите на респираторните инфекции во голема мера се преклопуваат. Тестот помага состојбата попрецизно да се утврди и околината навреме да се заштити.

Кога родителот треба да побара стручна процена

Границата меѓу безопасните симптоми и оние што навестуваат посериозна инфекција не е секогаш јасна, дури ни за искусните родители. Во случај на дилема, разговорот со лекарот што се грижи за детето го дава најсигурниот одговор. Раната реакција влијае и врз текот на закрепнувањето и врз тоа дали болеста ќе се пренесе на другите членови на семејството.

Корисно е родителот во текот на сезоната да води кратки белешки за симптомите. Податокот за тоа кога почнала да расте температурата, колку дена трае кашлицата и колку течности внесува детето му дава на лекарот појасна слика и ја олеснува процената на состојбата. Таквата евиденција е особено корисна кога состојбата се менува од час во час.

Практичните потсетници поставени на видно место во домот го олеснуваат секојдневието. Списокот на симптоми поради кои веднаш треба да се повика лекар, распоредот за давање на пропишаната терапија и потсетникот за годишната вакцинација го намалуваат притисокот во моментите кога семејството е уморно и загрижено. Кога овие потсетници се подготвени пред почетокот на сезоната, реакцијата во критичен момент е побрза и посигурна.