Проблемите со мозокот не се појавуваат преку ноќ. Како што нагласува д-р Ренди Д’Амико, директор на програмата за лекување метастази на мозокот и ’рбетот во болницата „Northwell Lenox Hill Hospital“, состојбата на нашиот мозок во огромна мера зависи од изборите што ги правиме секојдневно.

Дел од факторите на ризик се целосно под наша лична контрола.

Предолго седење

Повеќечасовното седење на работното биро или на каучот не ѝ штети само на фигурата. Недостигот од физичка активност има изразито негативно влијание врз циркулацијата, а состојбата на крвните садови е директно поврзана со работата и функционирањето на мозокот.

Според д-р Д’Амико, воопшто не е неопходно веднаш да почнете професионално да тренирате. Она што е важно е редовното движење.

„Не мора веднаш да станете врвен спортист, доволно е едноставно да се движите“, истакнува експертот, пренесува „New York Post“.

Неврохирургот потсетува дека мозокот е орган што е исклучително чувствителен на нарушувања во протокот на крвта.

Колку помалку се движиме, толку е поголем ризикот во иднина да се појават сериозни проблеми со когнитивните функции.

Хроничен недостиг од сон

Непроспиената ноќ не носи само лошо расположение следното утро.

Според д-р Д’Амико, хроничниот недостиг од сон може директно да се одрази врз помнењето, концентрацијата, расположението, па дури и врз метаболичкото и кардиоваскуларното здравје.

„Ако го сфаќате сонот несериозно и го занемарувате, му нанесувате огромна штета на својот мозок“, нагласува лекарот.

За време на спиењето мозокот не мирува пасивно. Напротив! Токму тогаш ги сортира и средува информациите, ги зацврстува сеќавањата и ги активира клучните процеси на регенерација и закрепнување.

„Токму за време на спиењето ги зацврстувате стекнатото знаење, она што сте го научиле и своите сеќавања“, потсетува специјалистот.

Ултрапреработена храна

Здравјето на мозокот е нераскинливо поврзано со состојбата на крвните садови.

Затоа исхраната заснована на високопреработени намирници може да остави тешки последици не само врз телесната тежина, туку и врз когнитивните функции.

Проблемот не се крие во еден нездрав оброк, туку во целокупниот начин на исхрана.

Исхраната сиромашна со зеленчук, овошје, интегрални житарки, мешунки и здрави масти придонесува за висок холестерол, нарушувања на нивото на шеќер во крвта и висок крвен притисок.

Д-р Д’Амико го објаснува тоа на наједноставен начин: сè што им годи на крвните садови, му годи и на вашиот мозок.

Не ги контролирате притисокот, холестеролот и нивото на шеќер

Хипертензијата, покачениот холестерол или дијабетесот можат многу долго да се развиваат без јасни симптоми и предупредувачки знаци. Истовремено, овие состојби постепено и подмолно ги оштетуваат крвните садови задолжени за доставување кислород и хранливи материи до мозокот.

Експертот укажува дека огромен број луѓе целосно ги игнорираат овие проблеми само затоа што во тој момент се чувствуваат добро. Во меѓувреме, опасните промени можат незабележливо да се развиваат со години пред да се појават првите видливи последици. Како што нагласува Д’Амико, ако ни е важно здравјето на мозокот, редовната контрола на овие параметри мора да стане еден од главните приоритети.

Вашиот мозок нема ни секунда одмор

Паметните телефони, социјалните мрежи, постојаните известувања и непрекинатиот прилив на информации доведоа до тоа да ни стане исклучително тешко да го задржиме вниманието на една единствена активност.

Според д-р Д’Амико, долготрајното функционирање во состојба на постојана расеаност може драстично да ја ослаби способноста за концентрација и сериозно да ја отежни подлабоката обработка на примените информации. Лекарот признава дека овој проблем денес ги зафатил практично сите.

„На сите ни се случува бескрајно да скроламе по екранот и постојат моменти кога едноставно е невозможно да се одвоиме од него“, вели тој.

Затоа специјалистот предлага нешто што на многумина денес им изгледа речиси неизводливо: дозволете си момент на досада. Тој самиот секоја вечер целосно ги остава настрана сите електронски уреди и чита книга во потполна тишина.

Сè помалку вистински контакти со луѓето во живо

На мозокот му се потребни социјални контакти исто толку колку и движење или квалитетен сон. Како што наведуваат авторите во текстот на „New York Post“, социјалната изолација е еден од водечките фактори поврзани со опаѓањето на когнитивните функции и со драстично зголемениот ризик од деменција.

Разговорот лице в лице истовремено ги активира помнењето, вниманието, емоциите и способноста да реагираме на соговорникот. Според д-р Д’Амико, стотици или илјадници следбеници на социјалните мрежи во никој случај не можат да ги заменат вистинските меѓучовечки односи.

„Вашиот мозок еволуирал така што стапува во интеракција со други луѓе, со други мозоци – за да води вистински дијалог во живо“, нагласува неврохирургот.

Алкохолот и цигарите нема да ги решат вашите проблеми

Многу луѓе посегнуваат по чаша вино, цигара или други психоактивни супстанции за да ги ублажат стресот, хроничниот замор или проблемите со спиењето. Според д-р Д’Амико, тоа е исклучително опасен и лизгав пат.

Пушењето директно ги оштетува крвните садови, додека прекумерното консумирање алкохол неспорно се поврзува со опаѓање на невролошките и когнитивните функции. Меѓутоа, уште поголем проблем настанува кога одредена супстанција станува ваш автоматски одговор на тешките емоции или насобраната внатрешна напнатост.

„Ако некоја супстанција ви стане автоматски механизам за справување со стресот, заморот, досадата или несоницата, вие секојдневно создавате опасна зависност од неа“, резимира специјалистот.

За здравјето на мозокот одлучуваат секојдневните избори

Иако не можеме да го промениме генетскиот состав, многу фактори што пресудно влијаат врз нашата ментална сила и острина на умот остануваат под наша лична контрола. Како што заклучува д-р Д’Амико, навиките што ги градиме денес се директна инвестиција во тоа како ќе функционира нашиот мозок за десет, дваесет или триесет години.

Во повеќето случаи не станува збор за радикална промена, туку за неколку сосема едноставни чекори: повеќе движење, поквалитетен сон, поздрава исхрана, значително помалку одвлекување на вниманието од екраните и многу повеќе искрени односи и контакти со луѓето во живо.