Поларната ноќ започнува во Лонгјирбиен, на норвешкиот архипелаг Свалбард, каде што сонцето нема да изгрее цели 112 последователни дена. По последното заоѓање на сонцето на 26 октомври 2026 година, локалното население ќе чека сè до февруари 2027 година за небесното тело повторно да се појави над хоризонтот.

Последното изгрејсонце во 2026 година: Помалку од еден час дневна светлина

Во Лонгјирбиен, најсеверната населба со постојано население на норвешкиот архипелаг Свалбард, започнува еден од најспектакуларните периоди во годината. Од 27 октомври 2026 година, сонцето повеќе нема да изгрева во текот на 112 последователни дена. Во овој период, небото може да ги менува нијансите од сина и виолетова до речиси целосна темнина на арктичката зима, пренесува „Blic“.

Сместен на приближно 78 степени северна географска ширина, Лонгјирбиен, град во Норвешка, влезе во периодот на поларна ноќ. На 26 октомври сонцето последен пат се појави над хоризонтот пред паузата што ќе трае речиси четири месеци.

Сонцето не остана на небото ниту цел час: изгреа околу 11:12 часот, а зајде веќе во 12:09 часот.

Од 27 октомври 2026 година до 15 февруари 2027 година, населбата влегува во период од 112 последователни дена во кои сонцето постојано останува под хоризонтот, според пресметките наведени од Поморската опсерваторија на САД (USNO).

„Замислете како би било да гледате како сонцето исчезнува под хоризонтот, знаејќи дека нема да го видите повторно да изгрева речиси четири месеци! Во понеделник, на 26 октомври 2026 година, во 12:09 часот, сонцето ќе зајде последен пат оваа година во Лонгјирбиен, на Свалбард. Почнувајќи од 27 октомври, овој арктички град ќе влезе во период од 112 последователни дена без изгрејсонце, при што сонцето ќе остане под хоризонтот сè до 16 февруари 2027 година“, го опишуваат овој феномен на страницата „Norway: Blessed with Nature“.

Не настапува целосна темнина уште од првиот ден

Иако сонцето исчезнува под линијата на хоризонтот, темнината не настапува одеднаш. Во текот на првите неколку недели, светлината на самракот го обојува небото во спектакуларни нијанси, дури и кога сончевиот диск повеќе не е видлив.

„Сепак, поларната ноќ не значи целосна темнина уште од првиот ден. Во текот на првите неколку недели, арктичкото небо и понатаму ќе блеска во прекрасни сини, розови и виолетови нијанси околу пладне. Како што одминува зимата, исчезнува и таа светлина на самракот, создавајќи ја извонредната темнина на поларната ноќ“, се наведува.

Во текот на првите две недели, околу пладне сè уште се задржува појас на самрак. Веќе на 12 ноември, овој интервал на дифузна светлина се намалува на помалку од половина час, односно од 11:26 до 11:55 часот. Од 13 ноември 2026 до 29 јануари 2027 година, сонцето се спушта повеќе од шест степени под линијата на хоризонтот дури и напладне, со што целосно се елиминира граѓанскиот самрак.

Тоа е најтемната фаза на поларната ноќ.

Самракот повторно се појавува дури на 30 јануари 2027 година, додека на 16 февруари 2027 година е забележано првото астрономско изгрејсонце над теоретски рамниот хоризонт.

Според податоците на организацијата „Visit Longyearbyen“, Свалбард е единственото место во Норвешка со ваков тип поларна ноќ.

Периодот од 1 октомври до 10 ноември претставува подготовка за темнината, додека февруари го носи локалното име „blåtid“ (син период).

Кога се враќа сонцето и зошто планините го одложуваат тој момент?

Според астрономските пресметки, првото изгрејсонце се очекува на 16 февруари 2027 година. Сепак, враќањето на сонцето над хоризонтот не значи дека неговите зраци веднаш ќе допрат до градските улици.

Планините што го опкружуваат Лонгјирбиен ја блокираат директната сончева светлина, па во некои делови од градот првите сончеви зраци се појавуваат дури на почетокот на март.

Овој момент традиционално се одбележува со манифестацијата „Solfestuka“ (Недела на фестивалот на сонцето), со концерти, претстави и верски настани на отворено.

Времето е исклучително сурово во овој преоден период. Според податоците од метеоролошката станица на аеродромот, просечните температури за периодот 1991–2020 година изнесуваат минус 10,9 °C во јануари, минус 11,6 °C во февруари и минус 12,0 °C во март. Публикацијата „Store norske leksikon“ наведува дека февруари или март, по правило, се најстудениот период во годината на архипелагот.

По пролетната рамноденица, денот се продолжува со исклучително голема брзина.

Од 19 април до 24 август 2027 година, сонцето нема да зајде под хоризонтот цели 128 последователни дена. Белите ноќи започнуваат значително порано: од 18 април до 1 септември 2027 година, светлината нема да се спушти под границата на самракот.

Туристичките власти ја делат годината на три сезони: поларно лето; зима на поларната светлина; сончева зима.

Четирите месеци без целосна темнина целосно го нарушуваат циркадијалниот ритам на луѓето и животните, поради што на посетителите им се препорачува задолжително користење маски за спиење.

Поларна светлина, екстремни температури и строги правила за туристите

Поларната ноќ е истовремено и исклучително привлечен период за сите што сакаат да ја набљудуваат поларната светлина, односно аурора бореалис.

Сезоната на поларната светлина трае од октомври до крајот на февруари. Екстремната географска положба на Лонгјирбиен овозможува, при ведро небо, поларната светлина да се набљудува дури и напладне во најтемната фаза на поларната ноќ.

Сепак, арктичката зима носи сериозни предизвици. Просечните температури во февруари може да се спуштат до околу минус 11,6 Целзиусови степени, а временските услови се менуваат со молскавична брзина.

На туристите им се советува да носат рефлектирачки елементи и во никој случај да не се впуштаат во авантури надвор од населбата без овластен водич или без неопходните безбедносни мерки поради опасноста од поларни мечки.

Излегувањето надвор од градското подрачје е строго забрането без лиценциран водич или соодветна опрема за самоодбрана и предупредување при напади од поларни мечки.

По 112 дена без изгрејсонце, светлината постепено се враќа. А во Лонгјирбиен, првите директни сончеви зраци не претставуваат само астрономски феномен, туку и вистински празник за целата заедница.