Долгото седење без станување може да биде поврзано со поголем ризик од рак

Точка

04/09/2026

21:02

235

Големина на фонт

а а а

Замената на еден час непрекинато седење со лесна физичка активност, како одење или извршување домашни работи, е поврзана со 12 отсто помал ризик од смрт од рак.

Долгите периоди на седење без станување можат да претставуваат поголем здравствен ризик отколку истиот број часови поминати во седење, но распределени во пократки интервали, покажува голема студија на Универзитетот во Глазгов, објавена во списанието „PLOS Medicine“.

Секој дополнителен час дневно поминат во непрекинато седење бил поврзан со околу девет отсто поголем ризик од смрт од рак.

Истражувачите, предводени од Фредерик Хо, ги анализирале податоците на 91.292 учесници од британската база „UK Biobank“. Тие седум дена носеле уреди за мерење на физичката активност на зглобот, по што нивната здравствена состојба била следена во просек 12,4 години.

Седењето било поделено во две категории. Како „продолжено“ биле дефинирани непрекинатите периоди од најмалку 30 минути, во кои најмалку 90 отсто од времето било поминато во мирување. Како „прекинато“ биле дефинирани периодите пократки од 30 минути или седењето што повремено било прекинувано со движење.


Не е важно само колку седиме, туку и како седиме

Досегашните препораки поврзани со седењето главно се фокусираат на вкупното време што луѓето го поминуваат во мирување. Новата студија, меѓутоа, сугерира дека подеднакво важен може да биде и начинот на кој тоа време е распределено.

Долгите и непрекинати периоди на седење доследно биле поврзани со поголем ризик од смрт од рак, со вкупната појава на рак, како и со карциноми поврзани со дебелината и дијабетесот тип 2.

Седењето што било прекинувано со движење покажало спротивна поврзаност – секој дополнителен час такво седење бил поврзан со помал ризик.


Еден час лесна активност прави значајна разлика

Најпрактичниот наод од истражувањето се однесува токму на замената на долгото седење со движење.

Замената на еден час продолжено седење со лесна физичка активност, како прошетка, миење садови или средување на домот, била поврзана со 12 отсто помал ризик од смрт од рак.

Дури и замената на само 30 минути седење со физичка активност со умерен интензитет била поврзана со осум отсто помал ризик.


Што се случува со телото кога предолго седиме?

Можното објаснување се крие во физиологијата на човечкото тело. Кога долго време седиме, големите мускули на нозете остануваат неактивни, протокот на крв се забавува, а организмот потешко ги регулира шеќерот и инсулинот по оброкот.

Долготрајното седење се поврзува и со хронично воспаление од низок степен и со метаболички промени кои со текот на времето можат да го зголемат ризикот од развој на рак.

Станувањето и движењето, дури и само една или две минути, повторно ги активира овие мускули.

Практичната препорака што произлегува од овие резултати е едноставна – поставете потсетник и станувајте од столчето на секои 30 до 60 минути.