Ново големо истражување откри поврзаност меѓу времето на првиот и последниот дневен оброк и ризикот од прерана смрт. Резултатите сугерираат дека пораното појадување би можело да биде поповолно, додека многу доцното јадење – особено по полноќ – не било поврзано со најдобрите здравствени исходи.

Научниците анализирале податоци од 31.044 возрасни лица на возраст од 40 години и повеќе, опфатени со американското Национално истражување за здравјето и исхраната („NHANES“), собрани во периодот од 1999 до 2018 година. Учесниците биле следени во просек 8,6 години, а во тој период биле регистрирани 7.129 смртни случаи.

Кога е најдобро да појадувате?

Како референтна група, истражувачите ги земале лицата кои првиот оброк го јаделе меѓу 7 и 8 часот наутро.

Во споредба со нив, оние кои првпат јаделе меѓу 8 и 10 часот имале околу 10 проценти повисок релативен ризик од смрт во текот на периодот на следење. Кај оние што појадувале меѓу 10 и 12 часот поврзаноста била уште поизразена, додека кај луѓето кои првиот оброк го јаделе дури по пладне бил забележан 29 проценти повисок релативен ризик.

Авторите пресметале и можна разлика во очекуваниот животен век. Кај лице на возраст од 50 години, првиот оброк по 12 часот бил поврзан со просечно 2,46 години пократок проценет животен век во споредба со референтната група.

Тоа, сепак, не значи дека прескокнувањето на појадокот некому автоматски ќе му „одземе“ две и пол години од животот. Ваквите резултати претставуваат статистички поврзаности на ниво на набљудуваната популација, а врз долговечноста истовремено влијаат голем број фактори.

А кога треба да вечераме?

Интересни резултати биле забележани и кога станува збор за последниот оброк во денот.

Најповолна поврзаност во ова истражување била забележана кај луѓето кои последниот оброк го јаделе меѓу 19 и 20 часот. Во споредба со нив, последниот оброк пред 19 часот бил поврзан со 13 проценти повисок релативен ризик од вкупна смртност, додека јадењето по полноќ било поврзано со 27 проценти повисок ризик.

Кај 50-годишните лица, последниот оброк по полноќ бил поврзан со просечно 2,35 години пократок проценет животен век во споредба со референтната група.

Ова е интересно бидејќи сугерира дека одговорот можеби не е толку едноставен како „вечерајте што е можно порано“. Резултатите од ова истражување повеќе укажуваат на важноста на усогласен и релативно стабилен ритам на оброците.

Зошто воопшто би било важно времето кога јадеме?

Едно од можните објаснувања се крие во нашиот циркадијален ритам, односно внатрешниот 24-часовен часовник кој, покрај спиењето и будноста, учествува и во регулирањето на метаболизмот, хормоните и варењето.

Времето во кое јадеме е еден од сигналите што му помагаат на телото да го одржува тој ритам. Јадењето во период кога организмот биолошки е помалку подготвен за внесување храна – на пример, многу доцна навечер – би можело да влијае врз метаболичките процеси.

Актуелен стручен преглед исто така наведува дека усогласувањето на оброците со дневниот циркадијален ритам потенцијално може да му користи на метаболичкото здравје, иако клиничките докази сè уште се ограничени.

Новото истражување не е единственото што ги поврзува подоцните оброци со здравствените исходи. Претходна долгорочна студија спроведена врз речиси 3.000 повозрасни лица исто така утврдила поврзаност меѓу подоцнежното појадување и повисоката смртност, иако авторите предупредуваат дека подоцнежното јадење може да биде и показател за други здравствени проблеми.

Не треба да го местите алармот во 7 часот поради едно истражување

И покрај интересните резултати, авторите на новата студија не тврдат дека постои универзален „магичен час“ во кој сите мора да јадеме.

Истражувањето е опсервациско, а времето на оброците било проценето врз основа на 24-часовно потсетување за исхраната. Луѓето кои појадуваат порано може да се разликуваат од оние што првиот оброк го јадат напладне и според низа други животни навики и здравствени карактеристики.

Затоа резултатите не треба да се претворат во правило според кое појадокот во 7:30 часот гарантира долговечност, а оној во 10 часот претставува здравствен ризик.

Она што ова истражување го додава кон сè поголемиот број научни докази е една многу поширока идеја: нашето здравје можеби не го одредува само она што го јадеме, туку и ритамот според кој јадеме.