Бил Гејтс, милијардер и коосновач на „Microsoft“, гласно предупредува дека вештачката интелигенција претставува сериозна закана за работните места и човечкиот живот и дека итното справување со овие ризици треба да биде „најголем приоритет во светот“.
Во едночасовно интервју за „New York Times“ минатата недела, Гејтс изјави дека технолошката индустрија свесно го намалува значењето на овие закани бидејќи во игра се премногу пари.
„Приватно, луѓето кои разбираат колку е добра оваа технологија и колку брзо напредува се многу загрижени“, рече тој. Сепак, според Гејтс, малкумина технолошки директори се подготвени јавно да го признаат тоа.
„Тие сега си велат едни на други: ’Еј, човеку, немој да го кажуваш тоа. Тоа ни штети – во опасност се следните билион долари што се обидуваме да ги собереме‘.“
Во средата, Гејтс на својата лична веб-страница објави есеј од речиси 6.000 зборови во кој ја изложува својата загриженост поради вештачката интелигенција и предлага решенија, како нови даноци и забрани.
Тој рече дека одлучил токму сега да проговори бидејќи неодамнешните подобрувања на вештачката интелигенција далеку ги надминале неговите очекувања, но и затоа што индустријата ги игнорирала технолошките пресвртници – како можноста вештачката интелигенција да излезе од контролата на своите создавачи или да создава рецепти за биолошко оружје – за кои претходно тврдеше дека би барале многу поголема претпазливост.
„Тие едноставно продолжуваат со полна брзина напред и се надеваат дека доброто ќе го надвладее лошото“, рече тој.

Гејтс е последниот во низата големи имиња од технолошката индустрија кои предупредуваат на ризиците од вештачката интелигенција, во момент кога индустријата троши билиони долари на нови центри за податоци, а младите компании од областа на вештачката интелигенција се приближуваат кон некои од најголемите иницијални јавни понуди на акции во историјата.
Тој го изнесува својот став во период кога излегува од продолжена фаза исполнета со скандали. На почетокот од оваа година, објавувањето на електронските пораки на сексуалниот престапник Џефри Епстин повторно го насочи вниманието кон контактите што Гејтс ги имал со него.
Гејтс во февруари мораше да го откаже учеството на конференција за вештачка интелигенција, а во јуни шест часа сведочеше пред комитет на Претставничкиот дом на Конгресот. Откритијата за неговото неверство, заедно со разводот во 2021 година, исто така сериозно го нарушија неговиот углед. Тој призна дека сето тоа биле „грешки“ за кои самиот е одговорен.
Сега се чини дека е поподготвен повторно да се појавува во јавноста, откако одговорил на секое прашање на Комитетот за надзор на Претставничкиот дом.
„Мислам дека луѓето разбираат што сум направил, што не сум направил и дека учам кога ќе направам грешки“, рече тој во интервјуто.
Гејтс призна дека можеби и самиот не е совршен гласник, едноставно поради своето огромно богатство и историјата како агресивен извршен директор на „Microsoft“. Во историска постапка пред федерален суд, „Microsoft“ во 2000 година беше прогласен за виновен за повеќекратна злоупотреба на својата монополска позиција во периодот кога Гејтс ја водеше компанијата. Гејтс го напушти управниот одбор на компанијата во 2020 година.
Иако Гејтс избегнуваше по име да ги критикува „Microsoft“ или другите компании, тој тврдеше дека токму тој се наоѓа во единствена позиција да се занимава со прашањето за вештачката интелигенција. Тој е технолог и инсајдер во индустријата кој повеќе не е воден од профитните интереси поврзани со управувањето компанија, а со децении преку својата филантропска фондација се занимава со прашањето на нееднаквоста.

„Иронијата во тоа што ’љубителот на иновациите се плаши, вели дека не сме подготвени и дека ги преминуваме границите‘ можеби го прави предупредувањето уште повпечатливо“, рече тој.
Гејтс изјави дека технолошкиот напредок навистина го оставил вчудовиден трипати: во 1980 година, кога првпат видел графички кориснички интерфејс, што доведе до развојот на современиот персонален компјутер; во 2022 година, кога директорите на „OpenAI“ дошле во неговиот дом за да му го демонстрираат она што набрзо ќе стане „ChatGPT“; и оваа година, кога внимателно го проучил напредокот што го постигнал „Claude Code“, алатка на компанијата „Anthropic“ базирана на вештачка интелигенција.
Програмирањето, како што рече Гејтс, е областа што најдобро ја познава, а способностите на „Claude“ го шокирале.
„Идејата дека овие работи сега, во една важна смисла, се подобри од мене е како: ’Што по ѓаволите?‘“, рече тој.
Технолошките пробиви во минатото создавале повеќе работни места отколку што укинувале, рече Гејтс. Но, не може да поверува дека застапниците на индустријата тврдат дека истото ќе се случи и овој пат.
Ерата на вештачката интелигенција е „целосно, апсолутно, сосема, потполно поинаква“, рече тој. Призна дека ова е непопуларно мислење во технолошките кругови, дека станува збор за „проклето големо тврдење“ и дека става на коцка сè што знае кога вели: „Се шегувате ли?“
Тој рече дека масовните загуби на работни места, доколку не се преземат мерки, се неизбежни бидејќи вештачката интелигенција ќе се прошири низ целата економија, оставајќи малку простор една индустрија да ги прифати работниците што ќе останат без работа во друга. Најголемите технолошки компании во светот, вклучувајќи го и „Microsoft“, се натпреваруваат да им помогнат на деловните корисници да воведат вештачка интелигенција, што би можело да замени голем број работници.
Гејтс рече дека компаниите едноставно реагираат на пазарните поттици, но дека тие поттици можат да бидат во спротивност со она што е најдобро за општеството.

Тој предложи нов данок за користење вештачка интелигенција, познат како „данок на токени“ („token tax“), со цел заменувањето на луѓето со машини да стане поскапо и да се обезбедат средства за помош на оние што ќе останат без работа. Токен е основната единица за пресметување во системите за вештачка интелигенција. Идејата за оданочување на токените доби одредена поддршка, вклучително и на Волстрит, како начин да се зголеми цената за користење машини наместо човечки труд.
За одредени работни места тој би вовел забрана луѓето да бидат заменувани со вештачка интелигенција – идеја што ја нарече „Human Reserved“ („Резервирано за луѓе“) – бидејќи нивната природа е длабоко лична, како што е случајот со негувателите, или затоа што луѓето што ги извршуваат тие работи веројатно нема да можат да најдат ново вработување.
Тој се заложи за нови меѓународни договори со кои би се утврдиле јасни критериуми за следење и ограничување на екстремните ризици, како биотероризмот. Рече дека би можеле да бидат доволни само неколку луѓе со пристап до напредна вештачка интелигенција за да развијат нови патогени.
Рече дека со задоволство би дебатирал со секој што се противи на задолжителни проверки на кој било систем за вештачка интелигенција што би можел да биде искористен за создавање нови молекули и предизвикување пандемија. Гејтс додаде дека е вчудовиден од видот на доброволни мерки што ги развиваат Белата куќа и лидерите во индустријата.
„Саморегулација за најопасната алатка што некогаш била измислена?“, рече тој со неверување. „Не, благодарам!“
Гејтс рече дека е „во состојба на шок“ поради тоа што на овие прашања не им се посветува поголемо и поитно внимание. Голем дел од неговите грижи се совпаѓаат со оние што ги изнесе Дарио Амодеи, коосновач на „Anthropic“, но предупредувањата на Амодеи доведоа до судири со Пентагон, Белата куќа и голем дел од технолошката индустрија.
„Го напаѓате човекот кој е најотворен кога станува збор за негативните страни“, рече Гејтс.
Покрај прашањата за глобалното здравје, Гејтс вети дека загриженоста поради вештачката интелигенција ќе биде дел од секој негов разговор со светските лидери.
„Имам само две прашања за кои ќе кажам: ’Ве молам, размислете повеќе за ова, ве молам, посветете му повеќе внимание‘“, рече тој.
Гејтс призна дека се наоѓа во необична позиција: веројатно направил исто толку колку и кој било друг човек во светот за популаризацијата и обликувањето на современата компјутерска индустрија. Но, сега предупредува дека технологијата што ја создава таа индустрија носи глобални ризици.
„Не сакам да им носам лоши вести на луѓето и не сакам да велам дека иновацијата може да има негативен нето-ефект“, рече тој. „Но, тука сме каде што сме.“










