Приказна за младинските работни акции што ја променија Титова Југославија: Кога сите градеа заедно

Точка

04/08/2026

17:39

360

Големина на фонт

а а а

Пред повеќе од седум децении, илјадници луѓе од сите краишта на тогашна Југославија заминуваа на градилиштата со основен рачен алат, учествувајќи во големи инфраструктурни проекти за обновата.

Во повоената земја, младинските работни акции станаа еден од најголемите општествени и градежни потфати на тоа време.

Го променија изгледот на најголемите градови

Така граѓаните учествуваа во изградбата на патишта, населби, хидроцентрали, фабрики и други капитални проекти.

Најпознатите акции останаа запаметени по железничките пруги изградени непосредно по Втората светска војна, но и по проектите што со текот на времето го променија изгледот на најголемите градови во земјата.


Денес, кога поминаа децении од прочуените младински работни акции, многу од споменатите проекти и понатаму постојат. Возовите минуваат по некогашните младински пруги, автомобилите по патиштата, а градовите чиј развој тогаш беше забрзан станаа дом за милиони луѓе.

Нов Белград

Еден од најпознатите примери секако е Нов Белград.

По Втората светска војна, просторот меѓу Белград и Земун бил главно неизграден, со мочурливи и често поплавувани терени покрај Сава. За време на големите работни акции, младинците учествуваа во насипување на теренот, уредување на брегот на Сава и подготвителни работи што овозможија подоцнежен развој на овој дел од престолнината.

Во изградбата на Нов Белград учествуваа бројни младински бригади, заедно со професионални градежни екипи. На просторот што некогаш бил поплавно подрачје подоцна беа изградени големи станбени блокови, административни згради и објекти.

Денес, Нов Белград претставува една од најголемите урбани целини во Србија и целосно го промени изгледот на главниот град.


Пруга Брчко-Бановиќи

Првата голема сојузна младинска работна акција била изградбата на пругата Брчко-Бановиќи во 1946 година.

Во изградбата на пругата долга 92 километри учествувале 62.268 младинци. Работите започнале на 1 април 1946 година, а пругата била завршена истата година, на 7 ноември.

Нејзината изградба имала големо стопанско значење, бидејќи го поврзала рударското подрачје на Бановиќи со железничката мрежа преку Брчко и Сава.

Повеќе од седум децении подоцна, пругата и понатаму постои и се користи за железнички сообраќај.

Пруга Шамац-Сараево

Само една година подоцна започнала изградбата на уште поамбициозен проект, пругата Шамац-Сараево.

На трасата долга околу 242 километри работеле повеќе од 211.000 младинци. Работите започнале на 1 април 1947 година, а биле завршени на 15 ноември истата година.


Тоа била една од најголемите младински работни акции во историјата на Југославија. Покрај домашните бригади, во изградбата учествувале и странски доброволци.

Пругата ги поврзувала Посавина и долината на Босна со Сараево и со децении претставувала важна железничка врска.

Пруга Добој-Бања Лука

Уште еден голем железнички проект била пругата Добој-Бања Лука. Изградбата започнала на 1 март 1951 година, а била завршена на 20 декември истата година.

Во изградбата учествувале десетици илјади младинци. Пругата долга околу 90 километри била еден од големите повоени проекти на младинските работни акции.

Како и претходните младински пруги, нејзината цел била поврзување на стопанските центри и создавање подобра сообраќајна мрежа во земјата која сè уште закрепнувала од воените разурнувања.


Пруга Белград-Бар

Меѓу последните големи проекти во кои учествувале младинските бригади била пругата Белград-Бар.

Изградбата траела повеќе децении, а била завршена и пуштена во сообраќај во 1976 година.

Младите бригадири учествувале во помошни градежни работи, подготовка на теренот и изградба на придружната инфраструктура, додека најсложените работи ги изведувале специјализирани градежни екипи.

Пругата свечено била отворена во 1976 година и денес претставува една од најважните железнички врски меѓу Србија и Црна Гора.

Автопат „Братство и единство“

Еден од најамбициозните проекти бил автопатот „Братство и единство“, кој требало да ги поврзе западните и југоисточните делови на Југославија.

На одделни делници од овој голем проект учествувале младински работни бригади заедно со професионални градежни екипи. Особено големи акции биле организирани кон крајот на педесеттите и почетокот на шеесеттите години.


Делницата Белград-Загреб, првата завршена етапа од автопатот, официјално била отворена на 27 јули 1950 година.

Во работите учествувале повеќе од 300.000 луѓе - припадници на ЈНА и младинци. Оваа акција се смета за една од најголемите младински работни акции во историјата на Југославија.