Фотографија од Балканот ги воодушеви научниците: Она што се појави во Скадарското Езеро се гледа од вселената

Точка

23/07/2026

16:20

550

Големина на фонт

а а а

Астронаут од Меѓународната вселенска станица во 2020 година направил една од најнеобичните фотографии од Скадарското Езеро, сместено на границата меѓу Црна Гора и Албанија.

Оваа впечатлива фотографија од вселената прикажува облак од седименти во голем млечнозелен вртлог во едно од најголемите европски езера, пишува „Live Science“.

И покрај необичниот изглед, овој феномен има сосема логично објаснување. Имено, во текот на доцната зима и раната пролет нивото на водата во езерото расте, а неговата површина обично се покрива со млечнозелена маса, која во вртлог често ја претвора комбинацијата од површинските струи предизвикани од ветерот и природниот тек на водата меѓу главните притоки и истекот.


Материјалот во вртлогот многу потсетува на цветање на алги, но всушност станува збор за седименти, претежно варовник и доломит, кои во езерото ги носат водите од Динарските Алпи и околните планини за време на топењето на снегот.

Скадарското Езеро е најголемото езеро во Јужна Европа, со површина што, во зависност од годишното време, изнесува меѓу 360 и 520 квадратни километри. Се наоѓа на границата меѓу Црна Гора, која ја опфаќа западната половина од езерото (лево на фотографијата), и Албанија, која го опкружува источниот брег. Површината на езерото е поделена така што околу 65 проценти ѝ припаѓаат на Црна Гора, а 35 проценти на Албанија.

Главниот извор на вода за езерото е реката Морача на северозапад, додека негови најголеми истеци се реките Бојана и Дрим. Тие извираат, односно го почнуваат својот тек, на најисточната точка од езерото и на крајот се влеваат во Јадранското Море, кое делумно се гледа во долниот лев дел од фотографијата. Долж јужниот брег на Скадарското Езеро се протега и висок планински венец познат како Динарски Алпи.


Скадарското Езеро е карстно езеро, што значи дека некогаш претставувало систем од пештери што бил потопен, а потоа со текот на времето се урнал, најверојатно затоа што пештерите биле составени од истите лесно ерозивни карпи што денес кружат по неговата површина, наведува „NASA Earth Observatory“.

Езерото се смета за „криптодепресија“ затоа што најголемиот дел од неговото дно се наоѓа под нивото на морето.

Во него се наоѓаат неколку помали острови, од кои некои можат да се видат на фотографијата покрај јужниот брег на езерото. Меѓу нив се Бешка, на кој се наоѓаат две цркви стари околу 600 години, и Грможур, каде што остатоците од тврдина од 19 век се издигнуваат над површината на езерото.


Скадарското Езеро претставува една од најзначајните оази на биодиверзитет во регионот и има статус на заштитено природно подрачје од двете страни на црногорско-албанската граница. Особено е значајно за птиците: во него живеат повеќе од 280 видови, вклучувајќи го и кадравиот пеликан (Pelecanus crispus), како и неколку ендемски видови, според податоците на организацијата „BirdLife International“.

Езерото е исто така живеалиште на околу 50 видови слатководни полжави, повеќе отколку во кое било друго езеро на Земјата, покажало истражување објавено во 2013 година.