Предупредување од AI моќниците до светските лидери: „Немате многу време“

Точка

18/06/2026

18:30

682

Големина на фонт

а а а

Лидерите на водечките светски компании кои развиваат вештачка интелигенција (AI) пристигнаа на самитот на Г7 со јасна, но загрижувачка порака до светските лидери: неопходно е итно да се воспостави начин за управување со вештачката интелигенција. Сепак, меѓу нив постојат сериозни несогласувања околу тоа како таа контрола треба да изгледа во пракса, пренесува „Sky News“.

Оваа тема доминираше во завршницата на тридневните разговори на лидерите на Г7 во француските Алпи, каде на работниот ручек учествуваа и челниците на трите најголеми AI компании: извршниот директор на „OpenAI“ Сем Алтман, првиот човек на „Google DeepMind“ Демис Хасабис и директорот на „Anthropic“ Дарио Амодеи. Нивното присуство меѓу светските лидери, вклучувајќи го и Доналд Трамп, се случи во исклучително чувствителен геополитички момент.

„Трка со времето за регулирање на AI“

Хасабис, Алтман и Амодеи ги предупредија политичарите дека е потребно брзо дејствување. Иако се разликуваат во проценките за роковите, сите се согласуваат дека владите имаат многу ограничено време за воспоставување контролни механизми.

Хасабис проценува дека клучните промени би можеле да се случат во наредните три до пет години, додека Амодеи смета дека вештачката интелигенција веќе за една до две години би можела да достигне ниво на кое ќе ги надминува луѓето во речиси сите области. Алтман беше подеднакво директен, порачувајќи дека во многу краток рок се очекуваат системи со „огромна и запрепастувачка моќ“.


„Технологија со огромни придобивки, но и сериозни ризици“

Иако го нагласија потенцијалот на AI технологијата, тројцата лидери изразија и длабока загриженост за нејзината можна злоупотреба. Фокусот на дискусијата не беше на економските последици, како што е губењето работни места, туку првенствено на прашањата поврзани со националната безбедност: сајбер напади, биотероризам, нуклеарни закани и современо војување.

Амодеи предупреди дека, доколку трендот продолжи, вештачката интелигенција би можела да стане клучен извор на економска и воена моќ меѓу државите, што особено ги загрижува европските земји кои немаат контрола врз водечките технолошки центри.

„Кој навистина ја контролира AI иднината?“

Учесниците се согласија дека е потребна меѓународна рамка за управување, но не и околу тоа кој треба да ја предводи.

Хасабис нагласи дека ова прашање е премногу важно за да биде оставено исклучиво во рацете на технолошките компании, додека Алтман порача дека одговорноста мора да остане и кај државите, а не само кај лабораториите што ги развиваат системите.

Амодеи предложи формирање сојуз на демократски држави под водство на САД, кој строго би го контролирал пристапот до најнапредните AI системи и би ја ограничил нивната достапност за потенцијални ривали, пред сè Кина.


„Отвореност наспроти рестрикции“

Алтман остро се спротивстави на идејата за преголема централизација на контролата, истакнувајќи дека по воспоставувањето на основните безбедносни правила, технологијата треба да остане достапна за широк круг луѓе.

Според него, целта треба да биде сите да имаат корист од AI и можност да ја користат на сопствен начин.

Од друга страна, Хасабис предложи формирање меѓународно техничко тело кое редовно би ги ажурирало стандардите во согласност со новите ризици, со поддршка од водечките лаборатории и под меѓународна рамка.

„Страв од концентрација на моќ“

Алтман предупреди и на опасноста под изговор на безбедноста премногу моќ да се концентрира во рацете на мал број актери.

Според него, подеднакво голем ризик како и самата технологија е можноста регулативата да се искористи за контрола и ограничување на поширокото општество, наместо за вистинска заштита од потенцијални опасности.


„Политичката порака на Кир Стармер“

Британскиот премиер Кир Стармер не зазеде страна во овој судир на ставови, туку ја нагласи важноста од поддршката на јавноста и потребата од балансирање меѓу иновациите и заштитата на граѓаните.

Тој предупреди дека политичарите мора внимателно да ја слушаат јавноста, бидејќи во спротивно би можеле да ја загубат нејзината доверба.

Исто така, истакна дека е неопходно истовремено да се обезбедат безбедност, заштита на децата и слобода на говорот, додека паралелно продолжува развојот на вештачката интелигенција.

Стармер заклучи дека без таков баланс, поддршката на јавноста за политиките поврзани со AI би можела сериозно да биде доведена во прашање.