Како градба од околу 2,3 милиони камени блокови и тежина од 6 милиони тони преживеала земјотреси во текот на 4600 години

Точка

22/05/2026

16:57

447

Големина на фонт

а а а

Големата Кеопсова пирамида во Гиза веќе повеќе од 4600 години му одолева на времето, земјотресите и пропаѓањето, додека многу други древни градби одамна се претворени во урнатини. Иако низ вековите исчезнале нејзините надворешни бели камени облоги, главната структура на пирамидата останала речиси недопрена, со огромни блокови од гранит и варовник кои и понатаму стојат цврсто поврзани.

Научниците сега веруваат дека Египќаните, можеби дури и несвесно, успеале да изградат конструкција отпорна на земјотреси.

Истражувачите долго време се обидуваат да откријат зошто токму Кеопсовата пирамида е единственото преостанато чудо на античкиот свет кое опстанало до денес. Нова студија сугерира дека тајната можеби лежи во специфичните конструктивни решенија кои ѝ помагаат на градбата да ги апсорбира и распределува вибрациите на тлото за време на потреси.

Самата изградба е огромен потфат и за современиот свет

Изградбата на пирамидата претставувала огромен потфат дури и според современите стандарди. Била изградена од околу 2,3 милиони камени блокови со вкупна тежина од приближно 6 милиони тони. Некои од тие блокови биле донесени од оддалеченост поголема од неколку стотици километри. Сето тоа потоа внимателно било вклопувано за да се создаде речиси целосно полна камена структура висока околу 147 метри, со само неколку внатрешни простории и премини.

Таквата масивна конструкција сама по себе обезбедува голема стабилност, бидејќи огромната тежина рамномерно се распределува кон основата на градбата. Сепак, експертите нагласуваат дека самата маса не е доволна за да објасни зошто Кеопсовата пирамида опстанала додека многу други египетски пирамиди делумно или целосно пропаднале. Пирамиди како Меидумската пирамида доживеале драматични уривања уште во античко време, додека денес некои други повеќе потсетуваат на купови камења отколку на монументални градби.

Преживеала и најсилни земјотреси

Иако Египет не спаѓа меѓу најсеизмичките подрачја во светот, историските податоци покажуваат дека во близина на Гиза се случиле силни земјотреси. Еден од најсилните бил забележан во 1847 година и се проценува дека имал магнитуда од 6,8 степени. Уште еден сериозен потрес се случил во 1992 година, кога земјотрес со магнитуда од 5,8 степени дури исфрлил поединечни надворешни камени блокови од врвот на пирамидата.


Токму поради тоа научниците се обиделе да откријат што ја прави оваа пирамида толку отпорна. Тим истражувачи предводен од сеизмологот Асем Салам од Националниот институт за астрономија и геофизика во Египет поставил сензори за вибрации во и околу самата пирамида. Целта била да се измери како градбата реагира на природните вибрации од околината.

Со мерења до откритие

Вкупно биле поставени 37 сензори на различни локации, вклучувајќи ги Одајата на кралот и Одајата на кралицата, премините, тунелите, надворешните камени блокови и просторот над Одајата на кралот познат како растоварни комори. Тие уреди бележеле речиси незабележливи вибрации предизвикани од ветер, сообраќај, океански бранови и постојаните потреси на Земјината кора.

Мерењата покажале интересен резултат. Тлото околу пирамидата вибрира со фреквенција од околу 0,6 херци, додека вибрациите во самата пирамида се движат помеѓу 2 и 2,6 херци. Научниците сметаат дека токму таа разлика може да биде клучот за отпорноста на градбата. Бидејќи земјата и пирамидата не вибрираат со иста фреквенција, сеизмичката енергија послабо се пренесува од тлото кон самата структура, со што се намалува можноста за сериозни оштетувања за време на земјотреси.

Посебно внимание привлекле растоварните комори над Одајата на Кралот. Тие традиционално биле толкувани како простор кој ја распределува огромната тежина на камењата над гробната комора на фараонот Куфу. Меѓутоа, новите мерења покажале дека токму во тие простории вибрациите значително се намалуваат. Тоа укажува дека коморите можеби имаат уште една важна функција – прекинување и распрснување на вибрациите што настануваат за време на потресите на тлото.

Архитектонско чудо

Иако нема докази дека древните Египќани намерно ја проектирале пирамидата како заштита од земјотреси, истражувачите сметаат дека резултатите покажуваат исклучително напредно разбирање на градбата и однесувањето на тлото. Во научниот труд се наведува дека наодите претставуваат силен доказ дека тогашните архитекти поседувале големо геотехничко знаење и умееле да проектираат градби способни да опстанат илјадници години.


Научниците планираат дополнителни истражувања на местата каде што биле забележани помали аномалии, уверени дека новите мерења би можеле уште појасно да потврдат дека Кеопсовата пирамида не е само архитектонско чудо, туку и исклучително достигнување на древното инженерство кое и денес ги фасцинира експертите ширум светот.

Истражувањето е објавено во научното списание „Scientific Reports“.