Иако најголем дел од него го сочинуваат шеќери – фруктоза и глукоза – неговата сложена структура, која вклучува органски киселини, ензими, витамини, минерали и бројни биоактивни материи, го става во посебна категорија. Најновите истражувања откриваат дека умерената консумација, особено на одредени видови мед, може да има изненадувачки позитивни ефекти врз целокупното здравје.

Не е секој мед ист: Клучната разлика меѓу сировиот и преработениот мед

Кога зборуваме за мед, важно е да се разбере дека производот кој се продава во проѕирна, течна форма во супермаркетите често не е ист како медот во неговата природна форма. Повеќето комерцијални видови мед поминуваат низ процес на пастеризација, односно загревање на температура од околу 70 степени Целзиусови. Тој процес ги уништува потенцијалните бактерии, ја забавува кристализацијата и му дава на производот бистар и изедначен изглед. Меѓутоа, високата температура истовремено уништува и голем дел од корисните состојки – природните ензими, витамини и минерали кои му ги даваат лековитите својства.

Од друга страна, сировиот мед е непастеризиран и нефилтриран. Тој не се загрева над 35 степени, што е приближно нормалната температура во кошницата. Поради тоа ги задржува сите свои нутритивни вредности, вклучувајќи важни компоненти како пчелин полен и прополис, кои се отстрануваат при фината филтрација на преработениот мед.

Суровиот мед често е поматен, со покремаста текстура и побрзо кристализира, што е природен процес кој не влијае врз неговиот квалитет. Токму овие зачувани хранливи материи се причината поради која научните студии му припишуваат поголеми здравствени придобивки на суровиот мед.

Неочекуван сојузник за здраво срце

Едно од најзначајните откритија доаѓа од обемна анализа на 18 клинички испитувања спроведени на Универзитетот во Торонто, која опфатила повеќе од илјада испитаници.

Резултатите покажале дека умерената консумација на мед може позитивно да влијае врз кардиометаболичкото здравје. Поточно, дневен внес од околу 40 грама мед, што одговара на две супени лажици, во период од осум недели довел до намалување на нивото на вкупниот холестерол, „лошиот“ LDL холестерол и триглицеридите.

Истовремено, било забележано зголемување на нивото на „добриот“ HDL холестерол, кој ги штити крвните садови.

Истражувачите нагласиле дека ефектот не бил ист кај сите видови мед. Најдобри резултати покажале монофлорните медови, како багремовиот и медот од детелина, како и суровиот, непреработен мед.

Парадоксот на шеќерот и влијанието врз глукозата

Најголемиот парадокс поврзан со медот е неговото влијание врз нивото на шеќер во крвта. Иако е составен од околу 80 проценти шеќер, клиничките испитувања покажале дека неговата консумација може да доведе до намалување на нивото на гликоза на гладно.

Објаснувањето лежи во неговиот уникатен состав. Околу 15 проценти од шеќерите во медот ги сочинуваат таканаречените ретки шеќери, како изомалтулозата, кои имаат понизок гликемиски индекс и покажале позитивни ефекти врз метаболизмот, вклучувајќи подобрување на реакцијата на глукозата и намалување на инсулинската резистенција.

Се верува дека антиоксидансите и противвоспалителните својства на медот исто така придонесуваат за овие позитивни ефекти.

Сепак, лицата со дијабетес треба да бидат внимателни. Иако медот може да има подобар ефект од обичниот шеќер, тој и понатаму може да го покачи нивото на гликоза, па неопходно е да се следат индивидуалните реакции.

Повеќе од засладувач – влијание врз мозокот и расположението

Позитивните ефекти на медот се протегаат и врз невролошкото здравје. Истражувањата сугерираат дека медот делува како „засилувач“ за мозокот, најмногу благодарение на богатството со полифеноли.

Овие моќни антиоксиданси ги штитат мозочните клетки од оксидативен стрес – процес поврзан со когнитивен пад и развој на невродегенеративни заболувања.

Студиите спроведени врз животни, но и кај луѓе, покажале дека редовната консумација на мед може да го подобри краткорочното и долгорочното помнење.

Освен тоа, медот покажува и антистресни својства. Се смета дека може да помогне во регулирањето на хипоталамус-хипофиза-надбубрежната оска, клучен систем за реакција на стрес, како и да го намали нивото на хормоните на стресот.

Традиционалната примена добива научна потврда

Многу традиционални начини на употреба на медот денес имаат и научна потврда. Светската здравствена организација го препорачува како ефикасно средство за ублажување кашлица кај деца постари од една година, а студиите покажале дека една доза мед пред спиење може да го намали лачењето слуз и да ја смири иритацијата подеднакво ефикасно како и некои комерцијални сирупи.

Важно е повторно да се нагласи дека мед, поради ризикот од ботулизам, не смее да им се дава на деца помлади од една година.

Неговите антибактериски и противвоспалителни својства го прават и одлично средство за заздравување рани. Медот создава неповолна средина за бактерии, помага во чистењето на раните и го поттикнува обновувањето на ткивото.

Конечно, суровиот мед делува и како пребиотик, хранејќи ги добрите бактерии во цревата и со тоа придонесувајќи за здравјето на дигестивниот систем и зајакнување на имунитетот.