Сè посилните судири на Блискиот Исток и стравот од нови нарушувања на пазарот на енергенси го натераа НАТО сериозно да ја преиспита својата зависност од нафта и гас.
Додека Европа се обидува да најде начин како да се заштити од можни енергетски шокови и уцени, во рамките на воениот сојуз сè погласно се зборува за голем пресврт — премин кон обновливи извори на енергија и „позелена“ воена инфраструктура.
Според студија на Центарот за извонредност за енергетска безбедност на НАТО, идните воени бази и операции би морале помалку да се потпираат на дизел-генератори и увоз на фосилни горива, а повеќе на соларни панели, енергија од ветер, водород и синтетички горива. Во документот се предупредува дека војните и геополитичките кризи многу лесно можат да го парализираат снабдувањето со енергија, особено во Европа, која нема доволно сопствени резерви на нафта и гас.
Иако НАТО официјално тврди дека студијата не претставува став на целиот сојуз, од организацијата потврдија дека диверзификацијата на изворите на енергија станала важно безбедносно прашање. „Со зајакнување на алтернативните извори на енергија ја намалуваме зависноста и ја зголемуваме отпорноста на сојузот“, порачаа од НАТО за „Политико“.
Кризата на Блискиот Исток, особено тензиите околу Ормускиот Теснец, низ кој поминува голем дел од светската нафта, повторно покажа колку брзо глобалното снабдување со енергија може да стане загрозено. Токму затоа Европската унија ја забрзува енергетската транзиција, а слична насока сè посериозно разгледуваат и воените кругови.
Експертите на НАТО предупредуваат дека класичните дизел-генератори се сигурни, но создаваат огромни логистички проблеми на терен, особено во оддалечени и воени подрачја. Симулациите на идните воени кампови покажале дека користењето обновливи извори на енергија би можело да ја намали потребата од увоз на гориво и да ја зголеми енергетската независност и ефикасноста на воените бази.
Според нивните податоци, комбинацијата од соларна енергија и ветроелектрани би можела да ја зголеми енергетската автономија на камповите за дури 35 отсто.
Таквите идеи се во директен судир со политиката на американскиот претседател Доналд Трамп, кој повеќепати ги исмевал зелените политики и се залагал за зголемување на експлоатацијата на нафта и гас под слоганот „drill, baby, drill“.
Американскиот министер за одбрана Пит Хегсет, исто така, претходно остро ги критикувал климатските политики во војската, порачувајќи дека Пентагон „завршил со климатското обожавање“.
Сепак, некои европски членки на НАТО веќе експериментираат со алтернативни горива. Норвешка тестирала одржливо синтетичко гориво на борбените авиони „Lockheed Martin F-35 Lightning II“, додека Франција уште во 2023 година користела одржливи горива за воени хеликоптери.
Војната во Украина дополнително предупреди на проблемот со зависноста на армиите од фосилни горива. Недостигот од дизел на бојното поле доведе до рационализација на потрошувачката, а украинскиот претседател Зеленски беше принуден да бара енергетски договори со државите од Персискиот Залив за да обезбеди снабдување за војската.
Воените аналитичари сè почесто предупредуваат дека токму енергијата би можела да стане едно од клучните оружја во идните конфликти и најголема слабост на модерните армии.
