„Голема заблуда е дека сите масти се лоши“, објаснува кардиологот д-р Патрик Ки за „Parade“. „Иако маслата се калорични, нивното влијание врз срцето зависи исклучиво од составот на масните киселини.“ Тој појаснува дека масла богати со заситени масти можат да го зголемат LDL, односно „лошиот“ холестерол, бидејќи ја намалуваат активноста на рецепторите во црниот дроб кои го отстрануваат од крвта. Од друга страна, мононезаситените и полинезаситените масти го намалуваат LDL холестеролот, стимулирајќи ја работата на тие исти рецептори и подобрувајќи го вкупниот однос на холестерол.

Д-р Шрихар С. Наиду, кардиолог и професор по медицина, додава дека маслата можат директно да влијаат врз односот меѓу „добриот“ и „лошиот“ холестерол, но и да му обезбедат на телото омега-3 масни киселини, кои дополнително го штитат здравјето на срцето и крвните садови. „Затоа изборот на вистинското масло е повеќекратно корисен“, вели д-р Наиду, охрабрувајќи ги луѓето да не се двоумат да прашаат во рестораните кои масла ги користат. Кардиолозите се согласуваат дека две масла се најдобар избор за луѓе со висок холестерол.

Маслиновото и авокадовото масло – прв избор на кардиолозите

Кардиолозите се едногласни: маслиновото масло и авокадовото масло се најдобри сојузници во борбата против висок холестерол. „Маслиновото масло, особено кога ги заменува заситените масти во исхраната, може да го намали нивото на лошиот (LDL) холестерол, да го зголеми нивото на добриот (HDL) холестерол и да ја намали оксидацијата на LDL, која предизвикува наталожување на плак во артериите“, објаснува д-р Ченг-Хан Чен, интервенциски кардиолог. Тој додава дека авокадовото масло има многу сличен состав и ефект.

Зошто маслиновото масло е златен стандард?

Д-р Наиду истакнува дека маслиновото масло со право ја носи титулата најздраво. „Маслиновото масло е едно од најдобрите, особено екстра девственото, кое не е преработено. Тоа содржи највисоко ниво на здрави мононезаситени масти“, вели тој.

Овие масти помагаат во намалување на лошиот холестерол, со што се намалува ризикот од создавање плак во артериите и срцев удар. Една лажица маслиново масло содржи околу 120 калории, 10 грама незаситени масти и 2 грама заситени масти.

Покрај тоа, богато е со витамини A, D, E и K, како и антиоксиданси како полифеноли. „Рафинираното маслиново масло губи дел од своите антиоксидативни својства, затоа најдобро е да се користи екстра девствено“, советува д-р Наиду.

Тој препорачува внес од една до две лажици дневно, а наведува дека и до четири лажици се прифатливи, без разлика дали имате зголемен ризик од срцеви заболувања, бидејќи придобивките одат подалеку од регулирањето на холестеролот и можат да го намалат ризикот од рак и деменција.

Авокадовото масло како одлична алтернатива

Како и маслиновото, и авокадовото масло е богато со мононезаситени масти кои позитивно влијаат врз здравјето на срцето. „Авокадовото масло е вториот најдобар избор поради профилот на масти сличен на маслиновото“, објаснува д-р Ки. Истражување на стаорци покажало дека авокадовото масло може да помогне во намалување на триглицеридите и лошиот (LDL) холестерол.

Една лажица содржи околу 120 калории, 10 грама мононезаситени масти и 2 грама заситени масти. „Генерално препорачуваме една до две лажици дневно како замена за нездравите заситени и транс-масти“, додава д-р Чен.

Кои масла се добри, а кои треба да се избегнуваат?

Иако маслиновото и авокадовото масло се на врвот, д-р Наиду наведува и други добри опции: масло од семки од грозје, богато со витамин Е и антиоксиданси, сусамово масло, кое има избалансиран однос на масти, како и оревово масло, богато со омега-3 масни киселини.

Од друга страна, д-р Ки советува да се избегнува палминото масло поради високата содржина на заситени масти, како и делумно хидрогенизираните масла кои содржат транс-масти. Исто така, треба да се избегнува повторно загревање на маслата, што е често при длабоко пржење. „Со повторна употреба на маслото се создаваат токсични алдехиди и транс-масти кои поттикнуваат воспаленија“, предупредува тој.

Совети за купување и користење масла

За да бидете сигурни дека го избирате вистинското масло, важно е да знаете да ги читате декларациите. „Најдобро е да барате јасен список на состојки, како ’100% екстра девствено маслиново масло‘, и да избегнувате нејасни ознаки како ’мешавина од растителни масла‘ или ’рафинирано‘“, советува д-р Чен.

Д-р Ки препорачува да се бараат ознаки како „ладно цедено“ или „екстра девствено“, кои гарантираат минимална обработка. Исто така, проверете го уделот на заситени масти – препораката е помалку од 4 грама по лажица.

Клучно е здравите масла да се користат како замена, а не како дополнување на постојната исхрана. „Клучот е во изокалорична замена“, објаснува д-р Ки. Тоа значи дека замената на само 5% од калориите од заситени масти со незаситени масла може значително да го намали ризикот од здравствени проблеми.

На крајот, важно е да се гледа целокупната исхрана. „За здраво срце потребно е повеќе од изборот на вистинско масло“, нагласува д-р Ки. „Исхраната мора да биде избалансирана, со доволен внес на влакна и контролирани калории, и да се базира на цели намирници – како целиот авокадо, кој нуди влакна и микронутриенти што маслото само по себе не може да ги обезбеди.“