Сето тоа привлекува туристи од сите краишта на светот, но Белград, на устието на Сава во Дунав, во близина на градската врева и Земун, го крие и Големиот воен остров, зелен рај среде бетонската џунгла. На прв поглед мирно и речиси таинствено, ова место крие богата историја, фасцинантна природа и анегдоти што шепотејќи одекнуваат низ густите врби и каналите. Островот не е само природна оаза; тој е сведок на бурни животни приказни, радост, тага и легенди што и ден-денес ги интригираат посетителите, пишува „putnikofer.hr“.

Неколкупати го менувал името, а сегашното го добил кон крајот на 18 век

Овој ненаселен речен остров, според административната поделба, му припаѓа на градот Белград, а се наоѓа на подрачјето на општина Земун. Се простира на површина од околу 210,66 хектари и лежи меѓу две историски јадра, прочуената белградска тврдина и подеднакво атрактивната земунска кула Гардош. Во 2005 година бил прогласен за заштитено природно добро.

Неколкупати го менувал името, а сегашното го добил кон крајот на 18 век. Поради својата значајна стратешка положба, бил многу важен во секоја воена операција на тоа подрачје: бил стратешка точка од која Белград бил напаѓан или бранет, па токму поради тоа и го добил името Голем воен остров.

Некогаш дивата, песочна плажа Лидо денес е вистински мал рај за капачите

Денес околу две третини од островот се заштитени како природен резерват, во кој се евидентирани 196 видови птици, вклучувајќи црни штркови, чапји и мали песнопојни птици, од кои многу се загрозени. На северниот дел се наоѓа малата, некогаш дива, а денес, особено во лето, многу популарна песочна плажа Лидо, додека остатокот од островот е заштитен со закон и неговата урбанизација не е дозволена.

Плажата се развила како своевидна алтернатива на плажата и паркот Ада Циганлија, а името го добила по Лидо, еден од островите во Венецијанската лагуна во Италија. До неа се стигнува по понтонски мост долг околу 360 метри, кој се поставува во лето, а има и пристап за чамци, кануа и кајаци.

Просечната надморска височина на Големиот воен остров изнесува 72 метри, а голем дел од неговата површина е покриен со шума. Поради честите поплави, на островот нема многу цицачи, но во неговите ракавци се мрестат голем број риби.

Оваа природна оаза всушност опфаќа два речни острова, Големиот воен остров и Малиот воен остров, вклучувајќи ги и спрудовите што настануваат под дејство на водните струи. Меѓу сите зачувани мочуришта во Белград, Големиот и Малиот воен остров имаат најголема разновидност според бројот на животински видови; уште повеќе, тоа е точката со најголема биолошка разновидност на подрачјето на Белград.

Сиромашните Земунци на островот изградиле соеници и ја обработувале земјата

Во текот на османлиските напади и опсадата на Белград во 1521 година, Турците своите напади ги започнувале токму од Големиот воен остров. По неговото освојување, таму изградиле набљудувачница. А откако паднал под власт на Австро-Унгарија, на островот била подигната уште една набљудувачница, но од другата страна.

На островот во 17. и 18. век постоела ромска населба, а по Првата светска војна, кога Малиот и Големиот воен остров го изгубиле своето воено значење, белграѓаните ги нарекле „острови на сиромашните“. Тогаш, имено, најсиромашните жители на Земун на островот изградиле соеници и ја обработувале земјата. Одгледувале пченка и лубеници, а потоа ги продавале на пазарите.

Тајни бункери и тунели го штителе населението во Втората светска војна

Во текот на Втората светска војна, островот поради својата изолирана положба служел како засолниште и место за тајни операции. На рибарите и на локалното население во сеќавање им останале приказните за чамците што пренесувале ранети, како и за бункерите и тунелите што обезбедувале заштита од разурнувањата.

Денес Големиот воен остров, местото каде што природата и историјата се спојуваат во единствена целина, живее една поубава приказна. Во летните месеци, кога сонцето ги осветлува реката и шумата, островот се претвора во зелена палета што повикува на прошетка и уживање во миговите на тишина: непроценливо!