Меч кој потекнува од времето на крстоносните војни поминал векови затрупан во песок и обраснат со школки и други морски организми на медитеранскиот брег на Израел, сè додека еден студент не го забележал неговиот балчак како ѕирка од морското дно.
Шломи Кацињ, постдипломец на Одделението за поморски цивилизации на Универзитетот во Хаифа, забележал група нуркачи со детектори за метал додека пливал и се загрижил дека можеби станува збор за ограбувачи на археолошки наоѓалишта. Откако ја оттурнал групата, Кацињ во песокот ја забележал рачката од мечот.
Бидејќи веќе во 2021 година открил сличен меч, Кацињ брзо го препознал предметот и за своето откритие ја известил Дебора Цвикел, археолог од Универзитетот во Хаифа. Таа потоа ја известила Израелската управа за антиквитети, која дала посебна дозвола мечот долг околу еден метар да биде ископан за понатамошно проучување.
„Ова е исклучително ретко откритие кое фрла светлина врз присуството на крстоносците на бреговите на оваа земја“, изјавила Цвикел во соопштение. Таа нагласила дека во Израел се познати „само неколку слични мечеви од периодот на крстоносните војни“ (1095 – 1291) и дека ова откритие „значително придонесува за разбирањето на употребата на поморските сидришта и животот на воините во тој период“.
Во текот на крстоносните војни христијаните од западна Европа воделе низа верски војни против муслиманите, главно со цел да ја преземат контролата над Светата земја. Овие војни ги предводеле европски витези со благослов на папата. Предмети како мечеви и штитови покажуваат колку биле сурови борбите во тој период.
Новооткриеното оружје од 12 век сега им дава на археолозите ретка можност подобро да го разберат движењето на средновековните воини долж медитеранскиот брег. Истражувачите користеле болнички „CT“ скенер за без оштетување да ја погледнат внатрешноста на мечот, без да ги отстрануваат морските наслаги што со векови се таложеле на неговото железно сечило.
Така откриле колку морето може да ги оштети древните предмети – сечилото изгледало напукнато, а останал само мал дел од првобитното железно јадро. Сепак, се покажало дека мечот бил направен за употреба со една рака и дека според изработката најверојатно му припаѓал на крстоносец, можеби франкски витез.
„Во средниот век мечот станал симбол на витештвото и витешките редови, но и симбол на христијанската вера. Откривањето и проучувањето на толку симболичен и личен предмет е ретко и го збогатува нашето знаење за материјалната култура од периодот на крстоносните војни. Покрај тоа, ни дава единствена можност да дознаеме повеќе за животот на франкските витези во Светата земја“, изјавила Сара Лантош, истражувачка од Одделението за поморски цивилизации на Универзитетот во Хаифа.
Истражувањето на мечот сè уште е во тек. Претходниот меч што Кацињ го открил во 2021 година исто така потекнува од периодот на крстоносните војни. Во тоа време мечевите биле исклучително вредни и нивните сопственици не се разделувале од нив, бидејќи металот бил редок и драгоцен.
