Избор на уредникот за 29 октомври: истрагата во здравството, општинските тендери, платата по час, дигиталните документи и човечката страна на едно археолошко откритие.
Од истрагата што ги засега пациентите и здравствените пари, до локалните тендери и прашањата за личната заработка — денешниот избор почнува со теми што имаат директно влијание врз животот во Македонија. Го дополнуваме со практичен водич за дигиталните документи и една поинаква, човечка приказна од Помпеја.
За 29 октомври 2026 година издвојуваме пет текста објавени на Точка според нивната важност, корисност и разновидност. Под секоја целина е линкот до оригиналната вест.
1. Операциите на очи под истрага: што соопшти МВР?
Денешната акција отвори сериозни прашања за парите на Фондот за здравствено осигурување и за пациентите. Според МВР, уапсени се осум лица, а пријавата опфаќа 11 физички лица и една приватна здравствена установа.
Фотографија од веста за полициската акција — Извор: Макфакс / Точка
Полицијата наведува сомнежи за двојна наплата на услуги и штета за Фондот од околу 1,7 милиони евра. Случајот е важен и поради наводите за оштетени пациенти; станува збор за сомнежи од истрагата, а не за утврдена вина.
Прочитајте ги деталите за истрагата →
2. Општинските тендери достигнале 356 милиони евра
Каде одат локалните јавни пари? Истражувањето на Центарот за граѓански комуникации покажува дека општините и Градот Скопје во 2025 година склучиле 4.300 договори за јавни набавки, вредни 356 милиони евра.
Податоци за општинските јавни набавки — Извор: Центар за граѓански комуникации / Точка
Повеќе од една четвртина од вкупната вредност завршила кај десет фирми. Денес објавениот текст се однесува на набавките во 2025 година и нуди податоци со кои граѓаните можат да го следат трошењето во својата општина.
Прочитајте го истражувањето за локалните тендери →
3. Плата по час: поважни се правилата од новата пресметка
Дебатата за пресметување на платата по работен час го засега секој што живее од својата заработка. Текстот објавен денес ги разгледува ставовите на синдикатите, работодавачите и Владата, пренесени во телевизиски извештаи од 28 октомври.
Илустрација од текстот за платите — Извор: Точка
Засега станува збор за идеја, а не за усвоена промена. Вредноста на часот, гарантираните платени часови и додатоците би решавале дали работниците добиваат повеќе. Поинаква пресметка сама по себе не гарантира повисок месечен приход.
Прочитајте што би значела платата по час →
4. Документите во телефон: што нуди „м.Услуги“?
Практичниот водич за „м.Услуги“ објаснува како се поврзуваат електронските документи и јавните услуги во дигитален паричник. Апликацијата беше промовирана на 28 октомври, а денешниот текст ги собира чекорите за почеток и ограничувањата што треба да се знаат.
Официјалната страница на „м.Услуги“ — Извор: Министерство за дигитална трансформација
Достапноста на личната карта и возачката дозвола на телефон не значи дека физичките документи се непотребни во секоја постапка. Пред користење треба да се проверат барањата на конкретната институција — важен детал зад привлечната идеја за документи секогаш при рака.
Отворете го водичот за „м.Услуги“ →
5. Помпеја низ обичните предмети: прозорец кон еден исчезнат дом
За крај, приказна што ја приближува историјата преку секојдневието. Во денешната вест од Помпеја, реконструирани остатоци од дрвен ормар и предметите во него откриваат дел од животот пред ерупцијата на Везув во 79 година.
Предмети од археолошкото откритие во Помпеја — Фото: Ројтерс
Меѓу наодите има садови, монети, прибор за разубавување и детски амајлии. Токму тие мали предмети ја прават приказната човечка: зад археолошкото откритие се наѕираат навики, работа и семејни спомени, иако идентитетот на жителите не е сигурно утврден.
