Сезоната на настинки и грип веќе започна, што значи дека, доколку ги прелистувате социјалните мрежи, веројатно ќе наидете на тегли со чешниња лук потопени во мед. Овој препарат стана популарен меѓу инфлуенсерите кои промовираат здрав начин на живот, претставувајќи го како природен лек и начин за зајакнување на имунитетот, а некои од овие видеа имаат и стотици илјади лајкови, пишува „Итинг вел“ (EatingWell).

На прв поглед, рецептот изгледа едноставен – потребни ви се само тегла, мед и неколку чешниња лук. Меѓутоа, проблем може да настане кога лукот и медот ќе се остават да ферментираат во домашни услови.

Таквата мешавина може да создаде поволни услови за развој на бактеријата „Clostridium botulinum“ (Клостридиум ботулинум), која произведува ботулински токсин и може да предизвика ботулизам, ретка, но сериозна болест.

Пред да започнете со подготовка на ваков препарат, важно е да разберете што се случува во теглата и кои се потенцијалните ризици.

Дали лукот ферментиран во мед е добар за здравјето?

Лукот и медот имаат одредени својства кои можат да бидат корисни кога се консумираат одделно. Медот, на пример, може да помогне во ублажување на кашлицата и смирување на иритираното грло, додека лукот содржи соединенија кои се поврзуваат со различни потенцијални здравствени придобивки.

Меѓутоа, нема доволно научни докази дека ферментираната комбинација од лук и мед има посебни придобивки за здравјето или имунитетот.

Посебна причина за претпазливост е начинот на кој се подготвува ваквата мешавина. Кога сировиот лук ќе се потопи во мед и ќе се остави да ферментира, во теглата се менуваат количината на влага, киселоста и достапноста на кислород.

Бактеријата „Клостридиум ботулинум“ произведува токсин во одредени услови, особено во средини со малку кислород. Поради тоа, несоодветно подготвената или чувана храна може да претставува ризик од ботулизам.

Експертите за безбедност на храната предупредуваат дека домашната ферментација на лук во мед не може да се смета за целосно безбедна без соодветна контрола на условите за ферментација.

Тоа не значи дека секоја тегла со лук во мед ќе предизвика ботулизам, ниту дека самото комбинирање на овие две состојки е опасно. Проблемот првенствено лежи во домашната ферментација и условите на чување кои можат да го поттикнат развојот на бактеријата.

Што е ботулизам?

Ботулизмот е ретка, но сериозна болест предизвикана од токсин кој го напаѓа нервниот систем. Симптомите може да вклучуваат мускулна слабост, отежнат или неразбирлив говор, проблеми со дишењето, болки во стомакот, гадење, повраќање и дијареја. Во потешки случаи може да дојде до парализа и престанок на дишењето.

Една од најопасните последици е парализата на мускулите кои учествуваат во дишењето. Ботулизмот може да се лекува со антитоксин, а неговата навремена примена е важна за успешноста на лекувањето.

Добрата вест е дека ботулизмот е многу редок. Според податоците на американските Центри за контрола и превенција на болести (CDC), во текот на 2021 година здравствените служби пријавиле вкупно 273 случаи на ботулизам во САД. Од нив, 243 биле лабораториски потврдени, а 30 биле веројатни случаи.

Од потврдените случаи, 18 биле поврзани со храна. Меѓу пријавените извори биле и домашно конзервирани производи, како и друга несоодветно подготвена или чувана храна.

Бебињата се особено чувствителни на ботулизам. Поради тоа, на деца помлади од една година не смее да им се дава мед.

Како да го зајакнете имунитетот?

Добрата вест е дека не ви е потребна тегла со ферментиран лук и мед за да го зачувате здравјето во сезоната на настинки и грип.

Неколку добро познати навики можат да придонесат за нормално функционирање на имунолошкиот систем.

✅ Внесувајте доволно витамин Ц. Витаминот Ц има важна улога во нормалното функционирање на имунолошкиот систем. Цитрусното овошје, пиперките, јагодите и брокулата се лесно достапни извори на овој витамин.

✅ Бидете физички активни. Редовната, умерена физичка активност се поврзува со подобро функционирање на имунолошкиот систем и помал ризик од одредени инфекции.

✅ Консумирајте лук и мед без ферментација. Ако ги сакате двете состојки, можете да ги консумирате одделно. Медот може да помогне во ублажување на кашлицата и иритираното грло, додека лукот има различни својства кои се истражуваат поради нивните потенцијални здравствени придобивки. Засега нема доволно докази дека нивната ферментирана комбинација нуди посебни придобивки кои би го оправдале дополнителниот ризик.

❗Најважно е да се има предвид дека популарноста на некој рецепт на социјалните мрежи не значи дека неговата безбедност или ефикасност се научно потврдени.