За една фабрика многу поважно е прашањето колку продуктивни часови роботот може да оствари во текот на годината и колку чинат неговото одржување, енергијата, софтверот и човечкиот надзор.

Токму оваа пресметка би можела да ја одреди иднината на хуманоидните роботи во индустријата.

Робот од 98.000 евра паднал за време на демонстрација

Еден од примерите е хуманоидниот робот „4NE-1“ на компанијата „NEURA Robotics“, чија цена се наведува дека изнесува околу 98.000 евра.

Роботот на почетокот на јуни паднал за време на демонстрација на саемот „Computex“ во Тајпеј. „Qualcomm“, чиј чип го придвижува овој робот, соопшти дека неговиот безбедносен систем функционирал како што било предвидено, па самиот пад не мора да значи дека дошло до дефект.

Сепак, ваквите демонстрации отвораат многу поважно прашање за компаниите кои размислуваат за воведување хуманоиди во производството.

Колку часа роботот може сигурно и продуктивно да работи?

Бидејќи робот кој половина од времето го поминува на полнач, чека сервис или бара постојана интервенција од човек, не е исто што и машина која може речиси непрекинато да извршува одредена задача.

Милијарди се вложуваат во хуманоиди, но сè уште нема доволно податоци

Индустријата на хуманоидни роботи привлекува огромни инвестиции.

„NEURA Robotics“ привлече инвеститори меѓу кои се „Tether“, „Amazon“, „Nvidia“, „Qualcomm“, „Bosch“ и Европската инвестициска банка, додека технолошките компании сè посериозно сметаат на хуманоидите за извршување работни задачи во фабриките и магацините.

Проблемот, сепак, е што обемот на инвестициите расте побрзо од количината на јавно достапни податоци за нивното долгорочно функционирање во реални индустриски услови.

Со други зборови, едно е да се покаже робот кој успешно извршува задача неколку минути, а сосема друго е да се докаже дека истиот систем може со месеци сигурно да работи во смени.

Хуманоидните роботи пристигнуваат и во регионот

Развојот на оваа технологија повеќе не е ограничен само на најголемите светски технолошки центри.

Кинеските компании „Agibot“ и „Minth“ кон крајот на август започнаа производство на хуманоидни роботи во Шабац, додека јапонската „Yaskawa“ ги прошири производствените капацитети за индустриска роботика во словенечко Кочевје.

Хуманоидни роботи беа претставувани и во словенечки производствени погони, додека во Хрватска се развиваше центар насочен кон хуманоидна роботика.

Сепак, самиот факт дека роботите се произведуваат не дава одговор на клучното прашање на работодавците:

Колку ќе чини секој час од нивната реална работа?

Роботот не е само неговата набавна цена

Споредбата меѓу робот и работник е многу посложена од едноставно споредување на цената на уредот и годишната плата на вработениот.

Кај работникот, работодавецот плаќа плата, придонеси и други трошоци за труд.

Кај роботот, покрај набавната цена, треба да се пресметаат електричната енергија, редовното одржување, резервните делови, софтверот, сервисирањето, евентуалните надградби, како и трошоците за луѓето кои ќе ја надгледуваат неговата работа.

А постои уште еден клучен фактор – искористеноста.

Тоа што роботот технички е способен да работи 24 часа дневно не значи автоматски дека остварува 24 часа продуктивна работа.

Мора да се земе предвид времето поминато на полнење, одржување, отстранување дефекти или чекање човечка интервенција.

Еве колку би можел да чини еден продуктивен час

Ако земеме илустративен пример со робот чија цена изнесува 98.000 евра и претпоставиме дека неговиот работен век е пет години, само набавната цена би изнесувала 19.600 евра годишно.

Ако на тоа се додадат уште 6.000 евра годишно за електрична енергија, сервисирање, софтвер и човечки надзор, се доаѓа до вкупен годишен трошок од 25.600 евра.

Ако роботот во текот на годината оствари 2.000 продуктивни часа, трошокот за еден час би изнесувал:

25.600 ÷ 2.000 = 12,80 евра.

Ако, пак, оствари 3.000 продуктивни часа, трошокот би паднал на околу:

25.600 ÷ 3.000 = 8,53 евра на час.

Ова е само илустрација, а не реален објавен трошок за работата на моделот „4NE-1“.

Кога роботот би можел да биде поевтин од човекот?

За дополнителна споредба можеме да земеме хипотетички пример со работник чиј вкупен годишен трошок за работодавецот изнесува 15.000 евра.

Ако тој работник годишно остварува 1.600 продуктивни часа, трошокот за еден негов работен час би изнесувал околу 9,38 евра.

Робот со годишен трошок од 25.600 евра во тој случај би морал да оствари околу 2.730 продуктивни часа годишно за неговиот трошок по продуктивен час да биде приближно еднаков.

Но, ниту тогаш пресметката не е завршена.

Роботот би морал да ја извршува работата со приближно иста брзина, квалитет и сигурност како работникот. Ако за истата задача му е потребно двојно повеќе време или ако често бара човечка интервенција, неговата економска предност може брзо да исчезне.

Затоа цената од 100.000 евра не е најважна

Вистинската вредност на хуманоидниот робот нема да се мери само според неговата продажна цена.

За индустријата многу поважни ќе бидат податоците за тоа колку долго може да работи без прекин, колку често се расипува, колку чини сервисирањето, колку луѓе мора да ја надгледуваат неговата работа и колку е продуктивен во споредба со човекот.

Поради тоа, бројките од 12,80 и 8,53 евра на час, како и споредбата со 9,38 евра за работникот, се само математички модели засновани на претпоставки.

За „4NE-1“ и другите хуманоидни роботи сè уште нема доволно јавно достапни долгорочни податоци од реални фабрички услови за да може со сигурност да се заклучи дека тие веќе претставуваат поевтина замена за човекот.