Лице кое присуствувало на вечерата, како и други луѓе запознаени со разговорот, според пишувањето на „WSJ“, ги пренеле зборовите на американската амбасадорка:

„Можеме да го направиме тоа во која било земја што ќе посакаме. Можеме да го направиме тоа и овде“.

Оваа изјава отвори сериозни прашања за тоа како одредени кругови во американската дипломатија го доживуваат политичкиот суверенитет на своите сојузници. Сцените во кои претставници на големите сили толку лесно коментираат за смена на власта во пријателски земји ретко излегуваат во јавноста, но овој случај одекна значително посилно бидејќи доаѓа во пресрет на чувствителен изборен период.

Според извештајот на „The Wall Street Journal“, сè се случило за време на приватна вечера во Атина, одржана во март 2026 година, на која присуствувале грчки и американски претставници. Кога започнал разговор за политичката криза и падот на владата во Романија, Гилфојл наводно ја изговорила спорната порака.

Американската амбасадорка и нејзиниот адвокат го оспориле описот на тој разговор.

Остра реакција на грчкиот министер

Според истите извори, на тешките зборови веднаш реагирал грчкиот министер за животна средина и енергетика Ставрос Папаставру. Тој студено ѝ возвратил на амбасадорката, истакнувајќи дека Соединетите Американски Држави не можат да ја менуваат Владата на Грција, бидејќи неа на избори ја избрале исклучиво грчките гласачи.

Ова открива колку дипломатскиот дијалог може да стане проблематичен кога од партнерски односи ќе се премине на теренот на политичко наметнување. Работата добива уште поголема тежина бидејќи Гилфојл во Грција и на Балканот игра исклучително агресивна улога во туркањето на американските корпоративни и енергетски интереси, особено кога станува збор за проширувањето на извозот на американски течен природен гас („LNG“).

Кога таквото агресивно застапување на трговските интереси ќе се спои со реторика која сугерира моќ за уривање или поставување влади, приказната престанува да биде чисто економска и станува прашање на националната безбедност, смета грчкиот портал „Banking News“.

Наводната изјава особено привлече внимание поради прашањето за политичкото влијание и односите меѓу двете сојузнички држави. Грција и САД тесно соработуваат во рамките на НАТО, одбраната и енергетиката, а Гилфојл во последните месеци имаше истакната улога во промовирањето на американските енергетски и деловни интереси во Грција и поширокиот регион на Балканот.

Интересен тајминг на објавата

За Грците особено е интересен тајмингот на оваа објава. Фактот дека спорниот разговор протече во јавноста речиси шест месеци откако се случил ги наведува на заклучок дека зад сето тоа стојат и домашни политички калкулации, сметаат тие.

Во заднината на приказната се одвива и интензивно внатрепартиско и меѓународно вмрежување, тврди „Banking News“. Републиканците во САД сè повеќе настојуваат да изградат поширока конзервативна мрежа во Атина, за што сведочат и неодамнешните средби на Гилфојл со поранешниот грчки премиер Андонис Самарас, кој одамна негува блиски врски со таа американска партија.

Од друга страна, актуелниот премиер Кирјакос Мицотакис настојува да одржи силни канали со влијателната грчко-американска дијаспора. За време на неодамнешната посета на САД, тој се фокусирал на моќни личности како милијардерот Џон Кациматидис, што е особено важно во пресрет на претстојните избори на кои грчката дијаспора за првпат ќе може да гласа по пошта.

Меѓутоа, над целиот процес се надвиснува и сенката на Доналд Трамп. Иако Трамп јавно со внимателно избрани зборови зборува за грчкиот премиер, во Вашингтон не се заборава дека Мицотакис за време на американската претседателска трка отворено навивал за Камала Харис.

Поради својата исклучително важна геостратешка положба, пристаништето во Александруполис и воената база во заливот Суда, која игра клучна улога во американските операции во услови на тензии со Иран, Грција останува неизбежен столб на американската архитектура во источниот Медитеран.

Претстојните избори во Атина, според тоа, нема да бидат само локален политички дуел, туку и полигон на кој, со големо внимание и интерес, односот на силите ќе го следат Вашингтон, Москва и водечките глобални деловни кругови, заклучува грчкиот „Banking News“.