Климатските научници проценуваат дека поради екстремните горештини што ги носи „супер Ел Нињо“ во наредните шест месеци би можеле да починат повеќе од 450.000 луѓе. Таа бројка не ги вклучува предвремените смртни случаи кои веќе се последица на порастот на температурите поради климатските промени, пишува „Гардијан“ (Guardian). Последиците ќе се почувствуваат ширум светот, од Индонезија и Индија до Нигерија и САД. Се предвидува и голем број смртни случаи поради суши, шумски пожари и поплави, појави кои редовно го придружуваат Ел Нињо.

Ел Нињо, кој моментално ја загрева планетата, во понеделникот ги надмина досега највисоките забележани температури за тој феномен, и тоа неколку месеци пред очекуваниот врв. Горештината е толку поголема од сите претходни појави што научниците ја опишаа како „зачудувачка“ и „на ниво на Годзила“. 

Станува збор за природен климатски настан, но глобалното затоплување може дополнително да ги засили неговите ефекти. Проценките за смртноста од горештините се изработени на регионално ниво. Истражувачите истакнуваат дека проекциите прецизно покажуваат каде е потребно да се воведат заштитни мерки за да се спасат животи. Тие мерки вклучуваат подобро прогнозирање на топлотните бранови, отворање центри за разладување, зголемување на бројот на персоналот во медицинските установи во текот на најтоплите периоди, како и заштита на работниците на отворено.

Глобален ризик и најзагрозени земји

„Проценката од 451.000 луѓе е толку голема бројка што може да изгледа апстрактно, но неа ја сочинуваат родители и деца, баби и дедовци, соседи, луѓе кои одат на работа, се грижат за своите семејства и ги живеат своите животи“, изјави професорот Мајкл Гринстоун, соосновач на Лабораторијата за климатски влијанија („Climate Impact Lab“) при Универзитетот во Чикаго и еден од авторите на извештајот.

Проценката на смртноста се однесува на периодот од септември до февруари 2027 година, до кога се протегаат тековните температурни прогнози. Сепак, научниците сметаат дека зголемената стапка на смртност предизвикана од горештините ќе продолжи сè до јуни или јули 2027 година.

Најпогодени земји во наредните шест месеци ќе бидат тропските држави: Нигерија, Индонезија, Судан, Индија и Бразил. САД се меѓу 20-те најзагрозени нации, со предвидени 3.500 дополнителни смртни случаи. Во поширока смисла, регионот Сахел во Африка и Југоисточна Азија исто така се под силно влијание.

Проекциите се засноваат на рецензирани методи кои го следат месечниот однос меѓу температурата и дополнителните смртни случаи во 24.378 региони ширум светот. Тие податоци се комбинирани со прогнозите за повисоки температури поради Ел Нињо во претстојните месеци. Како појдовна точка е земен просечниот број смртни случаи предизвикани од горештините месечно во периодот од 1996 до 2025 година.

„Луѓето и претходно можеле да предвидат нарушувања во земјоделските приноси и однапред да предупредат на тоа“, рече Гринстоун. „Овој нов извештај ни овозможува истото да го направиме за уште поважен исход – би рекол најважниот – а тоа е смртта“. Извештајот ќе биде доставен до научно списание на рецензија, а Гринстоун додаде дека, со оглед на итноста на ситуацијата, „би било неодговорно да се молчи за тоа“.

Предупредување за иднината

Научниците велат дека овој Ел Нињо воедно е и „разгледница од нашата иднина“, бидејќи ги подигнува температурите на ниво кое поради климатската криза се предвидуваше дури за 20 години.

„Зајакнувањето на итните служби и подоброто насочување на напорите може да спасат многу животи оваа година“, рече коавторката на извештајот, д-р Тама Карлтон од Универзитетот во Калифорнија, Беркли. „Но, за 20 години, кога денешните екстремни температури ќе станат нормални, не сакаме да бидеме во постојана вонредна состојба. Мораме да дејствуваме веднаш за да осмислиме, примениме и процениме алатки кои ќе спасуваат животи во годините што доаѓаат“.

Ел Нињо ќе влијае и врз резервите на храна. Светската програма за храна („WFP“) во август предупреди дека неговите последици би можеле да доведат до акутен глад кај околу 50 милиони луѓе и да предизвикаат раст на цените.

Големиот Ел Нињо од 1877 и 1878 година предизвикал повеќе од 50 милиони смртни случаи поради суша и глад, а најтешко биле погодени Индија, Бразил и Кина.

Професорката Фредерике Ото од Империјал колеџот во Лондон во понеделникот изјави: „Тековниот Ел Нињо претставува огромна прераспределба на енергијата во климатскиот систем и е опасен бидејќи се одвива врз значително потопол климатски систем врз кој влијаел човекот“.

„Затоа, на многу места ширум светот ќе доживееме досега невидени екстремни горештини, со сите последици врз здравјето, безбедноста на храната и снабдувањето со вода. Ел Нињо доаѓа и си заминува, но сè додека продолжуваме да согоруваме фосилни горива, тој се појавува врз сè потопла основа, што значително им го отежнува на заедниците справувањето со последиците“, порача Ото.