Повеќето мали острови немаат голем избор освен својот отпад да го одлагаат на депонии, но грчкиот остров Тилос пронашол поинакво решение и го вовел концептот „нула отпад“, целосно отстранувајќи ја депонијата.
Овој мал грчки остров некогаш го одлагал отпадот на падината на еден рид, при што депонијата постојано се зголемувала, а ветерот ја разнесувал пластиката по плажите што се наоѓале под неа.
Како што пренесе „Јуроњуз“, овој проблем им е добро познат на малите острови, каде што жителите и туристите создаваат отпад, но неговиот транспорт до други места заради рециклирање ретко е економски исплатлив.
Поради тоа, повеќето острови жртвуваат дел од своето драгоцено земјиште и едноставно го „закопуваат“ проблемот на депониите, но пред неколку години островот Тилос испробал поинаков пристап.
Во соработка со грчката компанија „Полигрин“, која се занимава со циркуларна економија и со поддршка од Регионот Јужен Егеј, островот целосно ги отстранил уличните контејнери и вовел систем за собирање отпад од врата до врата.
Секое домаќинство и претпријатие добило посебни кеси за материјали за рециклирање и органски отпад, при што секоја кеса била означена со QR-код.
Како резултат на тоа, Тилос сега е првиот остров во светот што поседува сертификат „Градови без отпад“, со стапка на рециклирање и компостирање од речиси 90 отсто, што е значително над грчкиот национален просек, како и над просекот на Европската Унија.
Целиот отпад собран од населението и претпријатијата се транспортира во Центарот за циркуларни иновации, изграден на местото на поранешната депонија.
„Ова е остров кој создава отпад, но не го одлага во земјата“, изјавил за „Јуроњуз“ менаџерот на проектот Спирос Кастанакис.
Тој додал дека станува збор за 330 тони отпад годишно, од кои 60 отсто се материјали за рециклирање, 30 отсто е органски отпад, додека преостанатите 10 отсто се користат како гориво во фабриките за цемент.
Органскиот отпад се преработува во компост, односно ѓубриво, кое бесплатно им се дели на локалните земјоделци. Материјалите што не можат да се рециклираат се претвораат во алтернативно гориво.
Сè останато се сортира во 15 категории, се пресува и се испраќа на копното како економски вредна суровина.
„Тоа повеќе не е отпад, тоа е суровина“, изјавил генералниот секретар на општина Тилос, Статис Контос, додавајќи дека кај нив сè добива втора шанса.
Системот функционира само доколку жителите правилно го селектираат отпадот во своите домови, но било потребно многу труд за да се постигне тоа.
„Прво отидовме во училиштата и ги придобивме децата за оваа иницијатива“, истакнала градоначалничката Марија Кама, додавајќи дека децата потоа им ја пренеле идејата на своите родители, а оттаму таа продолжила да се шири.
Проектот „Just Go Zero Tilos“ е подготвен за проширување, а регионалните власти планираат да го прошират овој модел за и другите мали острови ширум Грција да можат да престанат да го одлагаат отпадот во земјата и да почнат соодветно да го третираат.
