Високиот крвен притисок е еден од најчестите фактори на ризик за срцеви заболувања и мозочен удар. Тој е толку распространет што го има речиси половина од возрасната популација во Соединетите Американски Држави, а во последните години сè почесто се дијагностицира и кај децата и адолесцентите, пишува „Eating Well“.

Иако високиот внес на сол се смета за една од главните причини за хипертензија, истражувачите предупредуваат дека значајна улога би можела да има и фруктозата, особено кога се внесува преку засладени пијалаци.

Фруктозата е природен шеќер што се наоѓа во овошјето, овошните сокови и медот, но се додава и во многу индустриски производи, вклучувајќи газирани пијалаци, овошни напитоци, спортски пијалаци, јогурти, житарки за појадок и печива.

Кога се внесува во големи количини, особено преку пијалаци, фруктозата се разградува во црниот дроб, каде што може да го зголеми создавањето на мочна киселина. Зголеменото ниво на мочна киселина може да го оштети внатрешниот слој на крвните садови, да ја наруши нивната функција и да придонесе за зголемување на крвниот притисок. Истовремено, го поттикнува создавањето на триглицериди и липопротеини со многу мала густина (VLDL), што дополнително го зголемува ризикот од срцеви заболувања и мозочен удар.

Како било спроведено истражувањето?

Истражувачи од Универзитетот Харвард и Универзитетот во Торонто ги анализирале податоците од долгорочната студија Growing Up Today Study (GUTS), која следела речиси 26.000 Американци од детството и адолесценцијата до зрелата возраст, во период од дури 25 години.

Учесниците редовно пополнувале прашалници за исхраната, телесната тежина, физичката активност и здравствената состојба. Посебно внимание било посветено на внесот на засладени пијалаци, овошни сокови и цело овошје.

Во текот на периодот на следење, повеќе од 1.600 учесници пријавиле дека им била дијагностицирана хипертензија.

Што покажале резултатите?

Откако ги земале предвид исхраната, физичката активност, времето поминато пред екрани и спиењето, истражувачите утврдиле дека не е пресудна вкупната количина на фруктоза, туку изворот од кој таа потекнува.

Најважните наоди биле:

• Лицата кои пиеле две или повеќе порции засладени пијалаци дневно имале значително поголем ризик од развој на хипертензија.

• Една порција засладен пијалак дневно била поврзана со 14 проценти поголем ризик од висок крвен притисок.

• Секоја дневна порција газиран пијалак го зголемувала ризикот за 23 проценти, додека спортските пијалаци биле поврзани со 36 проценти поголем ризик.

• Лицата кои пиеле повеќе од една и пол чаша овошен сок дневно исто така имале зголемен ризик од хипертензија.

Од друга страна, консумирањето цело овошје не било поврзано со поголем ризик од висок крвен притисок, без разлика дали станува збор за умерени или тропски видови овошје.

Што може да го намали ризикот?

Истражувачите анализирале и што би се случило доколку учесниците ги заменат засладените пијалаци со други намирници.

Се покажало дека замената на една дневна порција засладен пијалак со:

• цело овошје го намалува ризикот од хипертензија за 22 проценти;

• млеко го намалува ризикот за 13 проценти;

• вода го намалува ризикот за 9 проценти.

Исто така, замената на една чаша овошен сок со цело овошје била поврзана со 19 проценти помал ризик од развој на хипертензија.

Што значи ова во пракса?

Авторите нагласуваат дека резултатите се однесуваат на додадените шеќери, особено оние во засладените пијалаци, додека природните шеќери од целото овошје не покажале штетен ефект.

Доколку често консумирате газирани или други засладени пијалаци, експертите советуваат да започнете постепено – заменете еден пијалак дневно со вода, млеко или парче овошје, а потоа секоја наредна недела направете уште една таква замена.

На тој начин можете да го намалите ризикот од висок крвен притисок, а воедно на организмот да му обезбедите повеќе корисни хранливи материи.