Научниците чие истражување е објавено во списанието „Geophysical Research Letters“ изразуваат сериозна загриженост поради невообичаено студената вода во северниот дел на Атлантскиот Океан. Овој феномен во научната заедница е познат како „студена дамка“ или „дупка во глобалното затоплување“.

Истражувачите утврдиле дека овој „студен отпечаток“ најверојатно е предизвикан од слабеењето на Атлантската меридионална превртена циркулација (AMOC). Станува збор за сложен систем на морски струи кој функционира како огромна „подвижна лента“, распределувајќи топлина низ целиот Атлантик.

Забавувањето на овој систем е директно поврзано со топењето на мразот на Гренланд. Како што огромни количини слатка вода се влеваат во океанот, се намалува соленоста на морската вода. Тоа го спречува природното потонување на студените водени маси, со што се нарушува функционирањето на целиот систем на струи.

Што велат експертите?

„Многумина се прашуваа зошто постои оваа студена точка“, вели Веи Лиу, климатолог од Универзитетот во Калифорнија, кој го предводел истражувањето заедно со докторандот Кај-Џуан Ли.

„Утврдивме дека најверојатниот одговор е слабеењето на AMOC.“

Лиу додава дека нивните резултати покажале дека само климатските модели кои го земаат предвид слабеењето на оваа струја биле прецизни во своите предвидувања.

„Тоа значи дека многу други модели се премногу чувствителни на промените на аеросолите, а недоволно прецизни за оваа специфична област“, истакнува тој.

Зошто „студената дамка“ е закана за целиот свет?

Слабеењето на струите и ширењето на оваа студена зона не е само изолиран океанографски проблем. Неговите последици би можеле радикално да ги изменат временските услови во Северна Америка и Европа.

Доколку овој систем на струи целосно колабира, научниците предупредуваат на екстремни сценарија:

• Драматичен пад на температурите во Европа, и покрај општото глобално затоплување;

• Пораст на нивото на морето на источниот брег на Соединетите Американски Држави;

• Целосна промена на глобалните обрасци на врнежи, што директно би ги загрозило светското земјоделство и безбедноста на храната.

Научниците предупредуваат дека внимателното следење на AMOC во наредните години ќе биде од клучно значење за разбирање на идните климатски промени и нивното влијание врз милијарди луѓе ширум светот.