Научниците откриле дека и премалку и премногу сон можат да бидат поврзани со забрзано стареење. Помалку од шест часа сон се поврзуваат со побрзо биолошко стареење на мозокот, белите дробови, срцето и имунолошкиот систем, додека повеќе од осум часа сон се поврзуваат со забрзано стареење на речиси секој орган.

Сонот придонесува за здрав метаболизам

Премалото или предолгото спиење веќе подолго време се поврзува со низа здравствени проблеми, вклучувајќи дебелина, дијабетес тип 2, хипертензија, коронарна срцева болест, гастритис, депресија и анксиозни нарушувања.

„Студијата ја поддржува идејата дека сонот е важен за одржување на здравјето на органите во рамките на усогласената мрежа помеѓу мозокот и телото, вклучувајќи ја метаболичката рамнотежа и здравиот имунолошки систем“, изјави Џунхао Вен, главен истражувач и вонреден професор по радиологија на Универзитетот Колумбија.

Вен и неговиот тим користеле напредни статистички модели, таканаречени „часовници на стареење“, за да утврдат која количина сон е поврзана со забрзано стареење. За разлика од моделите кои го проценуваат биолошкото стареење на целото тело, тие развиле часовници специфични за поединечни органи, бидејќи различни органи, дури и кај иста личност, можат да стареат со различно темпо.

Сепак, авторите нагласуваат дека резултатите не значат нужно дека само времетраењето на сонот директно го забрзува или забавува стареењето. Прекраткото или предолгото спиење може да биде и показател за послаба општа здравствена состојба.

Едно од ограничувањата на студијата е тоа што биле користени податоци од британската „Biobank“, кои претежно се однесуваат на лица со бело европско потекло.

Зошто премногу сон може да биде проблем?

Хроничниот недостаток на сон одамна се поврзува со пократок животен век и бројни здравствени проблеми, но експертите предупредуваат дека и предолгото спиење може да биде причина за загриженост.

Невронаучничката д-р Челси Роршајб објаснува дека долгото спиење често е последица на некој подлабок проблем, како што се апнеја при спиење, воспалителни состојби, рак, невродегенеративни нарушувања или нарушено ментално здравје.

Некои истражувања покажуваат и дека луѓето кои спијат подолго имаат покачени маркери на воспаление, а дополнителен проблем е тоа што долгото спиење може да ја намали дневната физичка активност.

Студијата покажала и дека на жените можеби им е потребно нешто повеќе сон отколку на мажите, најчесто околу 10 до 20 минути повеќе секоја ноќ. Причините не се целосно разјаснети, но истражувачите ги поврзуваат со хормоналните промени, менструалниот циклус, бременоста и менопаузата.

Седум часа можеби се подобра цел од осум

Неврологот д-р Крис Винтер истакнува дека најинтересниот дел од студијата е токму оптималниот опсег од 6,4 до 7,8 часа сон.

Според него, просек од околу седум часа сон можеби е пореална цел од широко прифатените осум часа.

„Ако имате потешкотии секоја ноќ да спиете по осум часа, тоа не е проблем што мора да го решите за да го оптимизирате вашето здравје“, изјави Винтер.

Потребата за сон зависи од возраста, генетиката и начинот на живот, па затоа на некои луѓе едноставно им одговара нешто помалку сон.