Малку луѓе слушнале за оваа необична фобија што се засилува во лето: Прво започнуваат забрзаното чукање на срцето и мачнината, а потоа и паниката

Точка

09/06/2026

20:00

453

Големина на фонт

а а а

За многу луѓе самата помисла на одење на плажа, возење со чамец или пливање на отворено море предизвикува силна анксиозност. Ова чувство е познато како таласофобија – ирационален и постојан страв од море или големи водени површини.

За разлика од вообичаениот страв што се јавува во навистина опасни ситуации, таласофобијата е специфична фобија што може значително да влијае врз секојдневниот живот на лицето, особено во лето, кога активностите поврзани со морето се почести.

Зборот таласофобија потекнува од грчките зборови thalassa (море) и phobos (страв). Ова нарушување се карактеризира со интензивен страв од морето, океанот или длабоките води. Лицата кои страдаат од него можат да чувствуваат непријатност во ситуации како што се:

• пливање во отворена вода,
• возење со чамец или брод,
• неможност да го видат морското дно,
• престој пред океан или голема водена површина,
• гледање фотографии или снимки од море,
• занимавање со активности во вода, како што е нуркање

Во потешки случаи, стравот се јавува дури и без директен контакт со вода.


Фобија почеста отколку што се мисли

Не постојат прецизни официјални статистики за таласофобијата, но истражувањата покажуваат дека специфичните фобии погодуваат меѓу 7% и 9% од општата популација. Некои експерти проценуваат дека дури 10% од луѓето чувствуваат значителна непријатност кога ќе се најдат пред море или кога веќе не можат да го допрат дното со нозете.

Според психијатарот Мигел А. Харт од Клиниката за ментално здравје Зафра, многу луѓе живеат со овој страв без да побараат помош затоа што го сметаат за обична несигурност или се срамат да го признаат. Поради тоа, бројни случаи остануваат непрепознаени со години.

Кои се симптомите?

Како и другите фобии, таласофобијата ги активира механизмите за тревога во мозокот кога лицето ќе доживее одреден стимул како закана. Најчести симптоми се:

• забрзана работа на срцето или силно чукање на срцето,
• прекумерно потење,
• вртоглавица,
• мачнина,
• чувство на гушење или отежнато дишење,
• интензивна анксиозност,
• панични напади. 

На психолошко ниво можат да се појават и опсесивни мисли за можноста од давење, носење на брановите или средба со нешто непознато што се крие под површината на водата.


Зошто се јавува овој страв?

Експертите сметаат дека причините најчесто се повеќекратни. Во некои случаи таласофобијата е поврзана со трауматични искуства, како што се непријатен настан на море или ситуација блиска до давење.

Меѓутоа, може да настане и по сведочење на драматични настани поврзани со вода, па дури и преку филмови, документарци или приказни што ја засилуваат претставата за морето како опасна и заканувачка средина.

Може ли да се надмине?

Според мислењето на многу експерти за ментално здравје, таласофобијата може успешно да се надмине. Една од најчесто користените методи е когнитивно-бихејвиоралната терапија, која му помага на лицето да ги препознае ирационалните уверувања поврзани со морето и да ги замени со пореалистични толкувања.

Корисни можат да бидат и техниките за релаксација, дијафрагмалното дишење, вежбите за контрола на анксиозноста, како и поддршката од семејството и блиските лица во текот на процесот на закрепнување.