Сите го сакаат ова јадење, но е опасно — исфрлете го од чинијата! Само три порции неделно го зголемуваат ризикот од дијабетес

Точка

03/06/2026

15:30

643

Големина на фонт

а а а

Има многу храна, особено преработена, која се смета за опасна и се поврзува со развој на најразлични болести.

Како нездрав избор, многу често се споменува едно од омилените јадења на планетата – помфритот.

Новото истражување покажува дека таа репутација ја заслужува повеќе од кое било друго јадење од компири, пишува „ScienceDaily“.

Голема студија објавена во „The BMJ“ откри дека консумирањето три порции помфрит неделно е поврзано со 20 отсто поголем ризик од развој на дијабетес тип 2. Наспроти тоа, консумирањето иста количина компири подготвени на друг начин, како варени, печени или пире од компири, не е поврзано со значително зголемување на ризикот од дијабетес.


Истражувањето исто така покажало дека е важно со што се заменува компирот во исхраната. Замената на компирот со интегрални житарки била поврзана со помал ризик од дијабетес тип 2, додека неговата замена со бел ориз била поврзана со поголем ризик.

Компирот обезбедува важни хранливи материи, вклучувајќи влакна, витамин Ц и магнезиум. Меѓутоа, тој е богат и со скроб и има релативно висок гликемиски индекс, што значи дека може да предизвика брз скок на нивото на шеќер во крвта. Поради тоа, претходните студии често ја поврзувале консумацијата на компир со поголем ризик од дијабетес тип 2.


Сепак, истражувачите забележале дека два важни фактори често биле занемарувани. Прво, компирот може да се подготви на многу различни начини. Второ, здравствените ефекти од компирот може да зависат од тоа која храна луѓето ја јадат наместо него.

За да ги истражат овие прашања, научниците испитале дали ризикот од дијабетес се разликува меѓу консумирањето помфрит и компир подготвен со варење, печење или пасирање. Исто така, ги процениле потенцијалните ефекти од замената на компирот со други вообичаени намирници богати со јаглехидрати, вклучувајќи интегрални житарки и ориз.

Студијата се потпирала на податоци од повеќе од 205.000 здравствени работници од САД, кои учествувале во три големи долгорочни студии спроведени меѓу 1984 и 2021 година.


На почетокот на истражувањето, учесниците немале дијабетес, срцеви заболувања ниту рак. На секои четири години пополнувале детални прашалници за исхраната, кои им овозможиле на истражувачите да ги следат нивните навики во исхраната со текот на времето. Во текот на речиси 40 години следење, кај 22.299 учесници се развил дијабетес тип 2.

Откако биле земени предвид животните навики и факторите во исхраната кои би можеле да влијаат врз ризикот од дијабетес, истражувачите откриле дека секои три неделни порции компир вкупно биле поврзани со зголемување на стапката на дијабетес тип 2 за 5%.


Меѓутоа, најсилната поврзаност се однесувала на помфритот. Секои три порции неделно биле поврзани со зголемување на стапката на дијабетес тип 2 за 20%. Слична консумација на печен, варен или пире-компир не била поврзана со статистички значајно зголемување.

Истражувачите исто така набљудувале што се случува кога компирот се заменува со друга храна.

Замената на три неделни порции компир со интегрални житарки била поврзана со 8% пониска стапка на дијабетес тип 2. Кога печениот, варениот или пире-компирот бил заменет со интегрални житарки, стапката била пониска за 4%. Замената на помфритот со интегрални житарки била поврзана со 19% пониска стапка.

Резултатите биле поинакви кога компирот бил заменет со бел ориз. Замената на вкупниот внес на компир или на печен, варен и пире-компир со бел ориз била поврзана со повисока стапка на дијабетес тип 2.